Sanatın Anlamı/ Yasemin Şenyurt

7 Kasım 2012 Çarşamba

An Meselesi



Dün dernekteydim. Psikoloji öğrencileriyle beraber  kısa film izleyen arkadaşlarımın sohbetine katıldım. Hayatımda gerçekten yaşadığımı hissettiğim iki yer var. Evim ve derneğimiz. Dernekteki arkadaşlarımın her birinin yaşamı zorluklarla ve aynı zamanda bu zorluklardan kendilerine kattıkları güzelliklerle geçmiş. Onlarla beraber sohbet etmeyi ve koro çalışmasına katılmayı özlemişim. Her bir arkadaşımdan öğreneceklerim olduğunun farkındalığıyla orada olmanın gerçek tadı anlaşılıyor.

Her insanın içindeki dünyayı anlamak ona nasılsın diye sormakla başlayabilir. İlgiyle dinlemek bu yolculuğu sürdürmemizi sağlayabilir. Dün yaşadıklarım sayesinde bugün yaşamım yeni bir anlam kazandı. Arkadaşlarımla sohbet ediyor olmanın yalnız kaldığımda bana fısıldayacağı ve zaman zaman bana haykıracağı cümleler var. 

Bu dünyada anlam bulamıyorsanız onu yaratacak olan sizsiniz diyen varoluşçu filozofları daha iyi anladım. Birbirimizin yanından ve ruh halinden teğet geçmeyerek anlam dolu anlar yaşamamız an meselesi...

29 Ekim 2012 Pazartesi

Cadının Meselesi


Ruhsal şikâyetlerimin fiziksel ağrılara ve acılara dönüşmesi için elimden geleni yapmış olmakla övünebilirdim. Övünmek için yeterince zamanım vardı. Zaman benliğime teğet geçmeden geçiyor ve hayat uzakta bir yerde gelişiyor, değişiyordu.  İnsan kendi sesini dinlemeye başladığı zaman bir süre sonra sadece kendi sesini duyuyor ve o sesin içinde boğuluyor. Bir kaşık suda boğulmak kadar acı olan bu gerçekle yüzleştim.


Üşengeçlik ve tembellik arasında salınıp giden hareketlerimi değiştirecek filmler izlemeyi istesem de her şeyi yarıda bırakmaya yelteniyordum. Heyecanla avuçlarıma düşen cevizdi sanki hayat. Onu biraz zorlanarak kırmış ve içinin boş olduğunu gördükten sonra hayal kırıklığı yaşamımı kesintiye uğratmıştı. Etrafımdaki herkesin avuçlarının içine düşen cevizi iştahla ve ağır ağır yediğini gördükçe üzülüyordum. Bir arkadaşım yanıma geldi ve biliyor musun dedi iştahla ceviz yediğini gördüğün insanların çoğu ceviz yiyormuş gibi yapıyorlar. O anda sevinmem ve arkadaşıma bu durumu bana açıkça söylediği için mutlu olmam gerekiyordu. Hayal kırıklığımı arttıran bu gerçek karşısında boğazımda düğümlenen sessizliği arkadaşım da dahil kimse anlayamazdı.
Hayatın boş olduğu gerçeğiyle yüzleşmekten kaçınan insanların etrafımda olması rahatsızlığımı pekiştirmişti. Yeryüzünün benim gibi bir cadıyla işinin henüz bitmediğini anladım. Bu gerçeği kavrayınca da süpürgemi aramaya koyuldum.
Onlar hayatı yediklerini zannediyorlardı. Zavallı olduklarını hiç düşünmedim.
Kendi ağrılarımı unutmak ve bir kaşık suda boğulmaktan kurtulmak için her yolu denemeli ve her yolculuğa çıkmalıydım. İnsanların bilgelere, kahramanlara ya da meleklere duydukları ihtiyacın farkındaydım ama onlara melek taklidi yapmayacak kadar cadıydım.
İnsanlarla olan bu meselemin kendimle olan meselemden daha ciddi olduğunu kavradım. 

Bahçede



Sözcüklerin dört bir yana dağıldığını hissetmiştim. O anda uzun süren sessiz sohbetlerimiz başladı.  Kitap kahramanlarından uzakta, hayatın orta yerine kurulmuş iki dilsizdik.

Dilsizliğimin içimi gıdıkladığı bir anda tanışmıştım seninle. Kendi kendime güldüğüm ve kimsenin beni anlamayacağı dilimi bulmuştum.

Sen beni anlıyor olamazdın. Ne düşündüğümü bilebilmen olanaksızdı ve ben bunun tadını çıkarıyordum ki bakışlarınla karşılaştım.

Senin ve benim aramızdaki boşluğu değişik çiçeklerle doldurmaya başladın. Adını hiç bilmediğim çiçeklerdi onlar. Kokularının tarifi imkansızdı ve içlerinden biri beni ağlatmak üzereydi.

Bu bahçenin adını, çiçeklerin kokularını ya da bu boşluktan bahçeye neden girebildiğimi bilmiyordum.

Bakışlarının bana ulaştığından emindin. Bahçeyi sevdiğimi biliyordun. Sözlüğün vardı sanki. Tek kişilik dilimin sözlüğünü bulmuştun.
O sözlüğe ihtiyaç duymayacaktın bir süre sonra.
Konuştukça konuşmak isteyecektim.
Bir gün yeniden susmayı öğrenir miyim bilmiyorum.
Sevgiyi, sevilmeyi ve sevmeyi biliyorum. 

7 Ekim 2012 Pazar

M Teorisi mi?







Benimle eş zamanlı olarak yaşayan bir başka ben düşüncesine- paralel evrenlere- yeni yeni alışıyordum. Sayısız paralel evrende neler olduğuna dair bilgimizin olmamasına üzülüyordum. Membran teoriyi anlamak bir video izlemekle olacak iş değildi. Bütün evreni açıklayan bir teoriydi M teori. Evren nasıl oluşmuştu? Büyük Patlamadan önce zaman var mıydı? Sicim Teorisi evreni açıklamakta neden yetersizdi ve Tekillik neydi? Sorular diğer soruları çağırırken içimdeki merak pekişiyordu. 

Daha çok şey öğrenme isteği duyuyor ve Rahmaninov dinliyordum. Uykumu kaçıran düşüncelerle barışmış, evime davet etmiş ve ağırlıyordum. Ne içerdiniz sayın bilim insanı diye soracaktım. 

Membranların birbiriyle çarpışması- dalgalı yüzeylerin birbiriyle çarpışması- sonucu oluşan evrenimizde her an başka bir büyük patlamaya hazır olmalıydık.

Boşluk sanıldığı kadar fazla değildi. Onbirinci boyutta başka fizik yasaları geçerliydi. Onbirinci boyutta bambaşka evrenler, bambaşka yasalar ve bambaşka uygarlıklar vardı. 

Evrende kendimizi yalnız hissediyor oluşumuz tüm bu bilgilerin farkındalığı içinde ne kadar hazindir...

Onuncu boyutla sınırlı kalan sicim teorisinde inat edenler sonunda çalışa çalışa onbirinci boyut hakkında çalışanlara katılıyorlardı. 

Bir başka ben düşüncesinden kimlik düşüncesine ve oradan da ait olma duygusuna doğru ilerler düşünce. 

Ait olduğun mekan, ait olduğun zaman ve kendini diğerlerinden ayırdığın benlik ne kadar da sensiz kalıyor zaman zaman.

Yabancı oluyorsun. Sessizce konuşuyor, isteksizce hareket ediyor ve bilincinden, eylemlerinden uzaklaşıyorsun. 

Bir süre sonra alışveriş mağazalarından işe ve işten eve dönüp "bugün de akşam oldu" diyerek kederleniyorsun. 

Fizikçilerin duyduğu heyecanı kıskanıyor ve onları okuyarak ,izleyerek heyecanlanmaya çalışıyorsun. 

Dünyaya ve düşlere dair için üşüdükçe üşüyor. Ne kadar çok insanın olanaklarını ve potansiyelini tükettiğini yaşıyor, görüyor ve kavrıyorsun. Kavradığın her gerçek karşısında seyirci kalmak sana göre değil. Şu paralel evrenler meselesini tartışabilsem ne kadar güzel bir gün olurdu diye düşündükçe için sıkılıyor. 

Seyirci kalıyorsun ister istemez. 

İçin geçip gidiyor. 

İçine kaçırılan korkular, yasaklarla utanıyorsun.

Dışarıda olanlarla içinde olanlar arasında oluşturulan uzaklıklardan dolayı yakınlaşamıyorsun sorumluluğa. 

Bir başka insanı sevemiyorsun. Bir başka ben bir başka evrende nasıl yaşıyor olursa olsun diyorsun. 

"Evren nasıl oluşmuş olursa olsun

Senin havan iyi olsun"

Aslında ne hava kaldı ne su!

Ne akıl kaldı ne duygu!

Yorgunsun...



3 Ekim 2012 Çarşamba

Koku


Bütün vücudumla duyduğum
Sessizliği kokladım
Kokladım ki
Anlamı çok

Yitirmekten korkar oldum
Büsbütün

Sözcüğün cümleye karıştığı
Gözün daldığı andır heyecan


Öyle bir an gelir ki
Berrak ve kocaman
İçin açılır
Bütün vücudunla koklarsın
Büsbütün yitirmekten korkarsın

İyi düşünmenin
Doğru anlamanın
Zor olduğu zamandır

Öyle bir an gelir ki
Koklamaya kıyamazsın

2 Ekim 2012 Salı

Kimsesiz


Saate bakmaktan yorgun insanlar
Sokak yürünmekten yorgun
Trafik lambaları isteksiz
Şu gökyüzüne doğru zıplayan çocuklar olmasa
Şu deniz
Ah şu deniz
On yaşındadır artık içindeki çocuk
Şu orman
Ah
Kardeşliği anımsatıyor her an
Yaralı serçe penceremde durmasa
Nereden duyardım
O şarkının içimi aça aça
Söylendiğini
Şu kırmızı çantalı kadın
Başını bu kadar iştahlı kaşımasa
Gözlerimi yaralamasa
Kimsesizlerden olur muydum?

BUĞU

Kirpiklerimde birikeni deniz zannetmesem
Ellerimi kağıtlarla bir tutmasam diyorum
Yine de dayanamıyorum
Bir dosya açıyorum bilgisayarımda
Adı dondurma olan
Dolaşıyorum evin içinde
Yazacak çok sabah
Düşünecek çok gece yok
Yarın kimselerden izin almadan
Dosya açacağım
Adı sanı duyulmamış bu dosyayla
Adı sanı duyulmayan bir yazar olma tutkusu
Nereye varıyor buğu?

30 Eylül 2012 Pazar

Hastane Odasında



Soyulmuş bir elma durur
Acıkmış adamın ellerinde
Dili kamaştıkça adamın
Duyulur şarkısı elmanın

Dili hayata dönmeyen suskun kadın
Uzanır yatağa
Yatağında kitaplar
Duyar büsbütün kadın
Duyar uykunun çaresizliğini

Diyelim ki hastane odası
Başucunda bir sürahi
Renkli ilaçlar
Duymamak mümkün değil
Başkalarının hayata karışan adımlarını

Bir an önce iyileşme beklentisi
Kimselerin bilmediği yedi sır
Ziyaretçi saatlerinde kimsesizlik
Çıksam buradan
Değerli olanı buldum artık duygusu

Yemyeşil gözlerinde yıllardır saklanan yaş
Hayat
İşte hayat

23 Eylül 2012 Pazar

Sorumlu




ben
Yeryüzündeki tüm kederin sorumlusu

Gözlerim acıdan kör
Bilincim yara bere içinde

İnsanlığa ve dünyaya
Katılırsan akıllı oluyorsun
Ne hikmet!

Katılmazsan
Delinin tekisin
Ne çaresizlik!

Her kara haber acıyla çarparken
Her acıda biraz daha akıllı olmaya çalışmak
Bırakmamak kalbini
Teslim olmamak

Teslim olacaksan
Mevsimlere, aşka, bestelere, şiirlere teslim olacaksın
Teğet geçmeyecek sana
Çocukların bakışları
Böyle sevgili arkadaşım
Ciğerlerin dolmalı yaşamakla

Böyle sevgili arkadaşım
Acıdan kapanmamalı gözlerin

Böyle sevgilim böyle
Ömrünü harcasan bile
Bir ömür daha dileyeceksin
Delirerek yaşamak için

Pazar Öğütleri

http://www.youtube.com/watch?v=c9KHo9z86rA

İçine kaçan küçük mutlulukları dışarı üfle...

İçi dışı bir insan olmanın zorluklarına katlan ve zamana güven. 

İç seslerin birbirine karıştığında derin nefes al ve sessiz ol. 



***

Bu pazar kendime verdiğim öğütleri sizlerle paylaşmak istedim. Telaşlı telaşlı yaşarken nerede ne ile karşılaşacağımızı bildiğimizi zannetsek de yanılgılarımız ve şaşkınlıklarımız oluyorsa bu güzeldir...

Her şeyden emin ve her şeyi bilen insanlardan olmak istemezdim. İçimde şüphe de tedirginlik de kaygı da var...Yanıldığımda ve şaşırdığımda kafamı duvarlara vurmuyorum. Gülümsüyorum. 

İyi ki şaşırtıyorsun ve iyi ki yanıltıyorsun hayat.

16 Eylül 2012 Pazar

Mektup

Murathan Mungan'ın Yalnız Bir Opera şiirini anımsadım uyanır uyanmaz.

Ne güzel ve ne kadar anlamlı bir ayrılık şiiridir.

Şiirin içinde kendi hisleriniz doğar, büyür, anlar ve ölür.

Ezginin Günlüğü dinlenir o zaman.

 "Her aşk kendini yaşar
Çaldığın kapı kapanır sonunda
İçinde bir sen bulursun büyümüş, anlamış, yorgun"

***

Eylül ayında bir Pazartesi sabahıdır yaşanan. Otuz iki yılı geride bırakıp yeni bir sayfa açarken ve geleceğe umutla, aşkla bakarken içindeki haylaz, içindeki muzip ve içindeki şımarık sana henüz yaşamadıklarının güzelliğinden bahsederler.

Söz konusu olan umut değildir sadece. Deneyimdir, düşüncelilik ve duyarlılıktır. Yaptığın hataları tekrar etmeme çabandır. Yapacağın hatalarda da  kendini bağışlayabilmendir.
***

Güzün güzelliğiyle dönen başımı ağrıtabilirsin hayat !

İstediğin kadar yor.
İstediğin kadar üz.
İstediğin kadar kır.

Sana asılmaya devam edeceğim sevgili hayat...İstersen asılmak eylemini çapkınlık olarak algıla istersen dört elle sarılmak olarak algıla!



9 Eylül 2012 Pazar

Mucizevi



Güneştendi ellerim
Şekil verdiğim bulutlar gülüyordu durmaksızın
Öğleden sonraları gittiğim kahvede
Uysal Salı günleri
Çay ve şeker gibi yakışırdı hayatın hızına
Pijamalarımla dolaştığım rüyalar gibi
Atlı karıncadan düştüğüm çocukluk gibi
Bir şey oldu bu Eylül
Mucizevi

Kalbimden şarkı kutusu yapacaktım ki
Karşıma çıktı

Gözlerimle ağaçları boyayacaktım ki
Karşıma çıktı

Kendimi  aşktan ve yalnızlıktan yapılmış sanıyordum ki
Karşıma çıktı

Gözlerimde cesur gülümseyişiyle duruyor şimdi
Kalbim mucizesini buldu

6 Eylül 2012 Perşembe

Gökyüzüne Doğru


Fotoğrafını çekebileceği binlerce nesne ve milyarlarca olay içinde neden o bavulu seçmişti? Gökyüzüne doğru yürüyen ağacın köklerindeki sarı eski bavula nasıl olup da gözü ilişmişti? Fotoğraf makinesiyle beraber gezmeye çıkmıştı o gün de. İşsiz güçsüz olunca zamanla ilgili pek derdi kalmıyordu insanın. Zamanla ilgili derdi kalmayınca da gündüzler ve geceler benimseyebildiği kadar kendisine ait oluyordu. Sokaklar, çeşmeler, okullar, köprüler ve batan güneş ona kendini açıyor ve o da onlarla fotoğraf makinesi aracılığıyla konuşabiliyordu.



O gün de gökyüzüne doğru yürüyen ağaca hayretle bakıyordu. Hayatında ağaç ve yaprak nedir bilmemiş biri bile onun kadar incelemezdi ağacı. Onun kadar hayretle dokunmazdı. Hayata ve hayattaki her olaya hayretle dokunabilmek için çaba göstermiyordu. Başka türlü yapmak elinden ve içinden gelmediği için hayretler içinde kalıyordu. Sakar, beceriksiz, dikkatsiz demelerine aldırmıyordu. Onun dikkat ettikleri diğerlerini ilgilendirmezdi. Diğerlerinin dikkat ettiklerine de o aldırış etmiyordu. Sorunu çözmüş müydü bilinmez ama bazı çözümlerin insana ölüm kadar soğuk geldiğini ve insanı ölüm kadar kaskatı kestiğini biliyordu. 

Çakıl taşları, denizyıldızları, kırmızı yapraklarla dolu bir iç dünyası vardı. Dışarıda özellikle kırmızı yaprak gördüğünde onu eline alır, koklar, dakikalarca seyreder ve ona içindeki kırmızı yapraklardan birini anlatırdı. Kırmızı yaprakların ona göre insanlardan çok daha derin iç dünyaları vardı.

Sonbahardı. Başka bir şehre gitmek aklının ucundan geçmiyordu. Gidenlerin ardından el sallamış ve bu şehre ait olduğunu çoktan anlamıştı.  Bu şehre aitti. Bu şehirde işsizdi, güçsüzdü ve belki de kimsesizdi. Yine de  - büyük konuşmayı sevmediği halde- bu şehirden ve anılardan onu koparmak isteyenlere karşı nasıl güçleneceğini biliyordu.

Gitmek fikri aklında olmayan bir insan için boş ve eski ve sarı bir bavul nasıl olur da fotoğraf konusu olur? Hep gittiği için belki de. Hep uzaklaşanlara doğru yaklaştığı ve o yaklaştıkça onlar daha çok uzaklaştığı için…

“İki kapılı bir handa/ Gidiyorum gündüz gece” 

Yaşamın merkezinde ölüm mü var? Yaşama yakınlaştıkça insan ölümü hissediyor. Kalmak için direndikçe bavullarla karşılaşıyor. Eninde sonunda bir gün boş bir bavulla ayrılacağız buradan ya da oradan…

Orası derken ne demek istedin diyor bir okur. Başka bir okur bedenimiz boş, eski ve sarı bir bavul mudur diyor? Bazı çözümler ölüm gibi. Sorularla kalabilsek...  Bir şehre kök saldığımızda dallarımızın gökyüzüne yolculuğunu unutmasak…