Hayatın İçinde Olmak

İyileşme yolculuğum ve Mavi At hakkında Sabah Gazetesi'nde bir güzel haber:

https://www.sabah.com.tr/pazar/2020/01/19/sizofreni-hastasiyim-hayatin-icindeyim

Haber için Sonat Bahar'a teşekkür ederim. 

Şizofreni Dernekleri ve Federasyonu Başkanı ve Mavi At Kafe'nin kurucusu Doç.Dr. Haldun Soygür bana her zaman şöyle söyler: "Şizofreni hastasıyım, ne olmuş yani diyebiliyorsun". Diyebiliyorum çünkü tedavi sürecinde hem hastalık hakkında hem de hayatla baş etme anlamında çok şey öğrendim. Benim için bu süreç anlamlı bir yolculuktur.

Yaşam, hiçbir zaman anlamdan yoksun değildir. 

Kuşkusuz, bu sadece iş ve sevginin ötesinde bile bulunabilecek potansiyel bir anlam olduğunu kavrarsak anlaşılabilir. 

Bir şey yaratarak, bir iş yaparak ya da bir şey yaşayarak veya birisiyle karşılaşarak anlam bulmaya alışkın olduğumuz açık ama umutsuz bir durumun çaresiz kurbanı olduğumuz, değiştirilemeyecek bir kaderle yüz yüze geldiğimiz bir zaman bile yaşamda bir anlam bulabileceğimizi asla unutmamamız gerekir.

 Çünkü bu durumda önemli olan bir trajediyi kişisel bir zafere bir zor durumu insan başarısına dönüştürmek olarak tanımlanabilecek eşsiz insan potansiyeline tanıklık etmektir.

V. Frankl

Kurtlarla Koşan Kadınlar Hakkında Bir Deneme

yasemin şenyurt

Kurtlarla Koşan Kadınlar kitabını alalı seneler olmuştu, dönem dönem okuma isteği duyuyor ama hemen vazgeçiyordum. Geçen yaz kitabı yeniden elime aldım ve dönem dönem okumaya ara vererek kitabı yıl sonuna doğru bitirdim. İnsanı güçlendiren bir kitap ve kişinin kendi içsel güçlerinin farkına varmasını sağlıyor. Kitabın en sevdiğim cümlesi :“yaratıcılığın kökü oyundur, terbiye değil” Yaratıcılığımızın önündeki engelleri öyle belirgin kılıyor ki yazar; bu engellerle karşılaştığımızda ne yapacağımıza dair cevabımızı istiyor adeta.

Masalların “gerçekten ne dediğini” çözümlerken kendi hayatımıza farklı bir gözle bakıyoruz, toplumun bizi anlamasını beklerken ve hareketsiz kalırken ne çok zaman kaybettiğimizi düşünebiliyoruz. Bir masalın sarsıcı etkisinden uzun süre kurtulamadığımız halde bakıyoruz ki yeni bir masal kahramanı ile yeni bir anlam peşindeyiz. Dünyaya dair, kendimize ve ilişkilerimize dair sorular sorarak,  hiç yara almamayı değil de yara bere içinde kalmayı öneriyor bu kitap ve bu yara bere almanın, ölümle burun buruna gelme halinin, tehlikenin insanın yaşamında dönüştürücü bir gücü olduğunu vurguluyor. “Hayatta kalmak” ile övünmeyi bırakmamı sağladı bu kitap. Gerçekten kim olduğum, sevginin ve cesaretin anlamı ve bitişler üzerinde düşünmemi sağladı.

Kadın olmanın toplumumuzda uysallıkla, uslulukla eşleştirildiği bir dönemde dans etmeyi önerdi  ama ben  gerçekten istediğimde dans etmenin güzelliğini vurguladı. Kollarımı bağlamaktan, evcilleşmekten uzaklaştım her yeni sayfada. Ne istediğimi sık sık sordum, önümde dağ gibi duran ödevleri yapma zorunluluğunu duymaktan vazgeçtim. Kötülükler karşısında nasıl tavır alacağımı ve nasıl meydan okuyacağımı öğrendim. Masallardan yola çıkıp bir başka insanı da anlama olanağını buldum. Günlük hayatta “beni anlamıyorsun” diyoruz birbirimize çoğunlukla ve haklıyız bunu söylerken. Bir başka insanın lafını kesebiliyor, o insanı geçiştirebiliyor, görmezden gelebiliyoruz oysa onun masalını dinlemeden onu tanıyamayız. Bir insanı tanıyamazsak destek de olamayız. Uslu olmamızı, köşemizde oturmamızı, el ve ev işi yapmamızı öneren kişiler karşısında “ben üniversite okuyacağım”, “benim şöyle bir hayalim var” ya da “ben bu işle ilgili şöyle  projeler yapacağım” demek kolay değil ve işin tuhaf tarafı her geçen gün zorlaşıyor.

Biz kendi gücümüzü, dayanıklılığımızı ve yaratıcılığımızı kullanamazsak, hayallerimizden ve hedeflerimizden vazgeçersek yine de yaşamış olacağız ama gerçekten nasıl bir yaşam istiyoruz? Bu soru çoğu kişinin hayatını değiştiriyor. Bütün zorlukları, yaraları, tehlikeleri ile anlamlı bir hayat için adımlar atıyorsak- bunun için hiçbir zaman geç değil- ve “başarısız” oluyorsak bile bu bizim hayatımız. İstediğimiz an -bütün güçlüklere karşı- kanatlar geliştirebilir ve uçabiliriz. İstediğimiz an şu zamana dek yaşadığımız hayatı “hayal kırıklığı” olarak tanımlayıp sil baştan başlayabiliriz. Kitap cesur, yazar cesur, okur da bu cesaretten esinleniyor. Clarissa P. Estes’in sözleriyle tüm kadınlara yürekten bir merhaba diyorum: “Toplum, kadının doğal hayatına düşman olduğunda, kadın da kendisine yapıştırılan küçük düşürücü ya da saygısız yaftaları kabullenmek yerine, çirkin ördek gibi dayanmalı, direnmeli ve ait olduklarını aramalıdır- tercihen de kendisini aşağılayanlardan daha çok yaşamalı, daha fazla gelişmeli ve daha çok yaratmalıdır; üstelik bunları yapabilir de.”

Kurtlarla Koşan Kadınlar’a dilediğiniz bir masaldan başlamanızı öneriyorum.  

                                                                                                                        Yasemin Şenyurt

17.01.2020

Şu Çektiğin Bir Güzel Hayattır

Kendime açılan bir kapı bulunca

Girdim 

Davetsiz

Şiirli şiirli girdim içeri

Kucakladım kendimi

Aferin be çocuk dedim

Aferin sana

Şu çektiğin bir güzel hayattır

Şu başına diktiğin bir güzel şaraptır

Sarhoş olmazsın

Hiç uğraşma kendim

Şuracıkta uyu

Patidir pati seni uyandırır

Miyavdır miyav sana anlatır

Doğrudan 

Doğrudan vazgeçemezsin sen

Şu içine çektiğin

Ne hava ne duman

Ne su ne şarap

Hiç uğraşma kendim

Cezan trilyon olsa

Özgürlük dersin

Borçtan dağ olsan

Çöpten ev olsan

Sen şiir şiir bakarsın dünyaya

Sitem şiiri gelir 

Aklında yer eder

Ah be kendim

Hangi şiiri unutsan

Daha çok ezberindedir 

Cezan trilyon olsa

Yazmak tutkumdur dersin

İyi halt edersin

Bu saatten sonra

Kötü olma hakkın yok

Kötü olsan da bir an

Bir an sonra geçecek sevgili kendim 

Kendim yerine 

Sıpa desem 

Şiirimde

Hep sıpa desem kendime

Ne diyecek olsam

İçim "umut çiçeği" 

Bir öğretmenim ben

Yalnızlıktan mezun

Cezam trilyon olsa

Kulaktan kulağa şiir oyunundan vazgeçmem 

Yasemin Şenyurt

16.01.2020

Ankara

duymak ve görmek üzerine bir sınav

yitirebiliriz sevdiklerimizi

hayatın en kazık sınavı

ve yas

yitirebiliriz hayallerimizi

yitirebiliriz sabrımızı

yitip gitmezse umut

aferin

duymamayı düşündünüz mü

duyamamayı

duyumsayarak

bir şarkının içinde

görmemeyi düşündünüz mü

çok görmeyi

isteyerek

ve çok görüp

kendinize görmeyi ceza bildiniz mi 

varsanılar sınavında mıyız ne

göremediğiniz oldu mu

en içinizde saklı duran şiiri

ve belki de en engelli kişi

görmezden gelendir

hayat sınavında mıyız ne

ya da bakmak zannettiniz

görmenin gerçeğini

baktınız sürekli

görmek gerektiğiniz yerde

gözlerimiz değildi çünkü görmenin gerçeği

insan göz göre göre felsefe dersinden kaçar mı

kaçtınız

felsefeden kaçarken

aşka yakalandınız

tebrikler

aşktan da kaçtınız

ya ölüm?

o bizim en zengin olanağımız

en azından heidegger'e göre

gördünüz mü

yine yeniden felsefe

bal gibi felsefe

şiir okumadan baktınız diyelim

işiniz rast gitti

okudunuz

şansa bırakılır mı bundan sonrası

bıraktınız diyelim

ama nasıl 

ama nasıl

yankılanmaz mı bu soru 

yasemin şenyurt

2020

ankara

Yazarın Ayrıcalığı

Sabah olmuş, aydınlanmış hava. Kendime bir kapı çiziyorum, hayalimde. 

Kapıdan içeri giriyorum. İrili ufaklı mumlar var girdiğim odada, rengarenk mumlar. 

Bir köşede ufak hasır bir sepet, sepette boş defterler ve kalemliğin içinde siyah, mavi kalemler.

 Bu hayali odada bir masa göz kırpıyor, siz de görseydiniz, inanırdınız bana, muhakkak. Masa geniş, üzerinde radyo var, frekansları değil de radyo adlarını gösteriyor: Ada Şiir kanalı, Sevgi Tükenmez kanalı, Hişt hişt kanalı var.

Hişt Hişt kanalını açıyorum. Sessizlik var yayında, kedilerim geliyor bu hayali odaya, biri miyavlıyor, kanalda da miyav sesini duyuyorum. Hayali odada defterlerden birini açıyorum, sayfaları karıştırıyorum, sayfaları çevirme sesini duyuyorum hişt hişt kanalında. Bu kanalın özelliği bu herhalde diyorum şaşırmadan. Islık çalsam, şarkı mırıldansam, su ısıtıcısı çalıştırsam, çakmakla oynasam yankılanacak bu kanalda... 

Frekansı değiştirsem, Ada Şiir kanalında ne vardır düşüncesi yazı yazmamı engelliyor. Frekansı değiştiriyorum, Ada Şiir kanalında deniz ve martı sesleri var, mest oluyorum. Akşam yayınında ne var acaba dediğim an andan uzaklaşıyorum.

 Sevgi Tükenmez frekansını da çok merak ediyorum, birlikte merak edelim istiyorum, o nedenle frekansı açtığımda hangi şarkıyı duyduğumu yazmayacağım. Yazarın o kadar da ayrıcalığı olsun değil mi sevgili okur? 

Yasemin Şenyurt

04. 01.2020

Ankara

Türk Sanat Müziği ve Özlem

Türk sanat müziğinin insanın kalbine iyi gelen çok yanı var.

İnsanın sağlığını düzeltmiyor, ölümsüzlüğe dair en ufak bir ipucu vermiyor ve mutlu aşk vardır demiyor. 

Kışsa daha da kış, aşıksanız daha da aşık oluyorsunuz, yoğunlaştırıyor, keskin hale getiriyor her şeyi. 

Kalbinize dokunuyor, saçlarınıza ak düşürüyor ve hüznü sevdiriyor. 

Kalbinize dokunuyor, özletiyor, aratıyor ve umutsuzluğunuzla mutlu olmayı öğretiyor. 

Kalbinize dokunuyor, kalemsiz kağıtsız yazdırıyor en yoğun hislerinizi.

Yüzünüze dokunuyor, gözlerinize, ellerinize ve aniden yıldızlarla, kedilerle, vazoyla, bardakla konuşmaya başlıyorsunuz, konuşmanıza dokunuyor, sessizleşiyorsunuz, sessizliğinize dokunuyor, dalıp gidiyorsunuz bir anının kalbine. 

Türk sanat müziği dinlerken olanlar oluyor içinizde, olacak o kadar demiyorsunuz, olanların olma haline farklı pencerelerden bakıyorsunuz. ayıksanız daha çok ayık, sarhoşsanız daha çok sarhoş, baharsa daha çok bahar oluyor. 

Bir muhabbeti özlüyorsunuz, yıllar öncesinde gece gündüz demeden sizi dinleyen sevgili nilgün çoklar sizi yine dinliyor, hissediyorsunuz. Özlemişsiniz, hem de çok! "Güzeller içinden bir seni sevdim" diye sizi karşılamasını... Az ama öz cevaplarının Türk Sanat Müziğinin yarattığı etkiye benzediğini düşünüyorsunuz yıllar sonra... Şu anda burada olsaydı, beni en iyi o anlardı!
Belki de yine en iyi o anlıyor. 

yasemin şenyurt

2020 ankara

Laik Bir Ülkede Yaşamak İstiyorum !

Bağımsız yaşamamızın, özgür kararlarımızın ve eğitimin, bilimin, sanatın önündeki en büyük engel laik bir ülke olmamaktır. Laik bir ülkede din ve devlet işleri birbirine karıştırılmaz. Laik bir ülkede sağlıkla ilgili sorun yaşayan kişi bilime başvurur. Tedavi ve iyileşme sürecinde dinle ilgili olduğu düşünülen ama gerçekte dinle değil parayla, köşe dönmeyle ilgisi olan cinleri uzaklaştırdığını iddia eden kişilere rağbet yoktur. Bu kişiler gerçek bir iyileşme yolculuğunun önündeki engellerdir.  Bu kişiler zaman kaybına yol açar ve bu süreç kişinin sağlığını daha kötüleştirir. 

 Laik bir ülkede eğitim kişilerin kendilerini geliştirmesine, toplum için, gelecek için güzel işler yapmasına olanak sağlar. Eğitimin amacı kişilere dünya hakkında bilgiler vermek ve bu bilgileri yorumlamaları için kendi akıllarına güvenmelerini sağlamaktır. Her bilginin olduğu gibi kabulü değil, bilgiler karşısında sorgulayıcı tutum esastır. Kişi sorgulayıcı tutumunu ne kadar derinleştirirse hayatı kavrayışı o denli iyi olacaktır. Bakış açılarının zenginleşmesi eleştirel bir tutum ile mümkündür. Okullarda, üniversitede eleştirel tutumun yerini inanç alırsa; bireyler öğrendikleri karşısında el pençe divan duracaklardır. Bireyler öğrendikleri ile yaşamları arasındaki ilişkinin netleşmesini beklemeye başlayacak ve bu bekleyiş bireyi pasifleştirecektir. Sorular soran, aktif bir biçimde öğrenmek isteyen çocukların, gençlerin önündeki en büyük engeldir soru soramamak. Eleştirel tutumdan uzaklaşan eğitim sistemi bireyi kısıtlayacak, soru sormaktan uzaklaştıracak ve sonuçta kişinin sorumluluk duygusunu elinden alarak özgürlüğüne engel olacaktır. Kişi bilimde, sanatta, siyasette, felsefede neler olduğu hakkında kulaktan dolma bilgilerle yetindiği zaman araştırmak gibi müthiş bir yolculuğa çıkamayacak ve bu yolculuğa çıkamadığı için bakış açısı her geçen gün daha da daralacaktır. 

Laik bir ülkede yaşamak istiyorum diyorsak bir an önce harekete geçelim ve olup bitenlerin farkında olalım. Laik bir ülkede yaşamak istemiyorum diyorsak ne dediğimizin farkına varalım, zahmet olacak ama ne dediğimizi düşünelim. Eylemlerimizin kısıtlandığı, seçimlerimizin olmadığı, eşit olmadığımız ve olmayacağımız, gözetlendiğimiz bir toplumda ne kadar sağlıklı, ne kadar üretken ve ne kadar mutlu olabiliriz? Sağlığın elden gittiği, sevdiğimiz şeyleri yaparken bile acaba başkaları ne der diye ödümüzün patladığı, varolan veya olası baskılar nedeniyle eylemsiz kaldığımız bir yaşam gerçekten yaşamak mıdır? 

Yasemin Şenyurt

25.12.2019

Ankara

pina

ey benim dünüm dünyam tek gerçeğim  yazmadan nasıl duyardın bu baş dönmesini geçmiş tek sahip olduğumuzdur güzellikleri geri alınamaz yaşanmıştır  ey benim lirik rengim mavim sence nedir yaşanmış olan gökyüzüne emanet ettiğimiz sevinç olmasın gökyüzünün emanet ettiği deniz olmasın ey benim mavim lirik rengim kış sabahı  ışığa üfle içinde sait faik öyküleri bul kış sabahı büyüt bir dizeyi zehir gibi biliyorsun çakacaksın kopya vereceğim diye hayal bilgisinde çakacaksın ki lirik rengim pina olmak isteyeceksin pina bausch şüphe çiçeğiyle konuşmalı kişi doğrudur bu ve yeryüzüne  ve dünyaya dönüp  anlam dolacaksın inatçı bir keçi  sabırlı bir bilim insanı öğrenen bir öğretmen sormaktan yanadır ve dans etmekten yanadır doğa ve dans etmekten yanadır  köprüler deniz fenerleri heykeller ve siz bilmezsiniz nasıl güzel dans ettiklerini tiryakisi değilseniz gecenin yasemin şenyurt 19.12.2019

Bir Şiir, Bir Güzel Haber

mavi at kafe 10 yıldır şizofreni hastalarını topluma kazandırıyor

yaşamak budur biraz

yalnızlık bıçağını soyup

kalbine sağ kalabilirsen

yalnızlık bıçağını ısırıp

kuşları eksik etmezsen dilinden

yalnızlığı baş tacı edip

ağrıdan ölürsen

yaşamak budur biraz sevgili

içinde testere çalışır da

duyabilirsen en kısık inceliği

bilgelik budur biraz sevgili

Yasemin Şenyurt

13.12.2019

Ankara

Güzbilim Dersinde Haiku Yazamamak Üzerine Bir Şiir

kendime kaçsam

sırt çantasız

dayansam dağ gibi

bir ihtimal daha var

o da yaşamak mı dersin

kendime ev

kendime kale

kendime okyanus

okudukça

pencere buğusunda

büyür 

büyürse eğer bir sözcük

büyür bir düş

büyürse eğer 

buğuda

uykumdan kaçtım

anlam için

yollara vurdum kendimi

karşılaşmak için

en altın kalpli devle

ormanlar dost

nehirler kardeş

gece sırdaş oldu yolda

kaybolmadım

kendime rehber

yeryüzünün en kibirli misafiridir insan

kahkaha atabilirse azalır bencilliği

kahkaha atabilirse kendine

hayata kalbini katar

ağlayabilirse

buzlar çözülür

kendime sitem

kendime efkar

kendime nergi

kendime gü

son harfleri nerede çiçeklerin

ey gece

güzbilimi dersinde

öğretmen şiir bey

haiku yazdırdı 

ben kapandım sıraya

ağladım

kapanır insan bazen

öyle kapanır ki içine

sırat da nedir

cehennem ne

haiku yazmak zor

sayın şiir bey öğretmen

ben bir yolcuyum

altın kalpli devi arayan

ormanlardan geçe geçe

aç susuz

sözcüksüz huysuz

haikusuz

inanıyorum üstelik

o devin yaşadığına

kimsenin inanmadığı bir çağda

belki bu yüzden sayın şiir bey öğretmen

kaybolmamalıyım

Yasemin Şenyurt

12.12.2019

Ankara 

plotinos için güzel

"iyi bir insan ol ama bunu kanıtlamak için zamanını harcama"

"eylemlerdeki, tutumlardaki, güzel ahlaklılıktaki, erdemlerin bütün iş ve meyvelerindeki, ruhların güzelliğindeki inceliğin ayrımına varınca ne hissedersiniz? siz kendinizin de içinde güzel olduğunuzu görünce ne hissedersiniz? nedir vücudunuzu bir dalga gibi saran bu diyonisyak sevinç; bütün ruhunuzun yukarıya doğru çekilişi, bedenden kurtulup asıl kendiliğine batmış olarak yaşama özlemi?

bunlar, aşkın büyüsü altındaki ruhun eylemlerinden başka bir şey değildir.

ama bütün bu tutkuyu uyandıran şey de nedir? ne biçim, ne renk, ne kitlenin görkemi: hepsi bir ruh içindir, güzelliği hiçbir renge dayanmayan bir şey; çünkü ruh, hikmetin ve erdemlerin bütün diğer renksiz nurlarının mabedidir. işte sizin içinizde bulduğunuz, ya da bir başkasında saygı duyduğunuz odur: ruhun yüceliği, hayatın adilliği, terbiye edilmiş saflık, görkemli yüzün cesareti, ağırbaşlılık, korkusuz, sakin ve hırssız bir alçakgönüllülük ve hepsinin üzerinde parlayan tanrısal zihnin ışığı."

Plotinos

Südur, Sonbahar ve Bellek

Sonbahar renginde ruhum

Kestane tadında bir sabah

Uyanmak hem güç hem keyifli

Uyumak bir yatağı deniz sanarak

Rüyalara Giriş dersinde öğrendim amatör kelimesi amordan gelir

Amatör olmak isterim

Sonbahar Edith Piaf'ın sesi

Sonbahar siyah beyaz bir fotoğrafta kırmızı bir sandal

Saklanıyorum sevgili balık

Saklanıyorum bir sinemada

Ayna falan

Oradan mitoloji mis gibi

Narkissos mu geldi aklınıza

Lethe için ne dersiniz

Burgazada'da saklanıyorum

Bir yaprağa dönüşerek

Sait Faik'in evinin bahçesinde

Amatör olmak isterim

Bugün mozaik kek tarifi aldım Füsundan

Bir arkadaş Yürümenin Felsefesi kitabına başlamış

İnanır mısınız okuyor onu

İnanır mısınız bir kedi anahtarlığı geldi kondu avcuma

İnanırsınız biliyorum

Mavi At koşuyordu

Sonbaharda sinemaya saklanmıştım

Bellek şiirini yazmak istiyordum

Ekmek mis gibiydi

Sıcaktı

Ve bir o kadar büyülü

Şu anda 

Sait Faik dile gelseydi

Hişt hişt derdi

Semaver öyküsü ile başladım onu okumaya

Martıların konuştuğunu ondan öğrendim

Bu akşam Gökanlam şiirini okudum eve gelince

Ödevimdi benim

Giderken mavi at seslendi

Bugün İmge Su Ada ile tanışınca

Sarhoşa dönmüştün dedi

Doğrudur dedim

Derin Şiir ile tanışmak da isterim

İzmir'den gelince

Amatör sözcüğü amordan gelir 

Mavi At ismi Trieste'den

Ne zaman ceviz ağacıyım

Ne zaman sen

Ne zaman polis

Ne zaman Gülhane Parkı

Sevmek kaça ayrılır

Ayrılır mı 

Bana sorarsanız

Sevmek birdir

Plotinos da böyle mi düşünür bilemem

Birden taşar evren

Plotinos böyle düşünür

Südur der hatta bu taşma durumuna

Yeni Platoncudur kendisi

Ne zaman bitecek şiir der 

Sabırsız okur

Bitti say

Çayın varsa

Kağıt gemiler yapacaksan

Amatör olacaksan her an

Say ki bitti

İçinde başladı

Yasemin Şenyurt

23.11.2019

Ankara