Sanatın Anlamı/ Yasemin Şenyurt

9 Eylül 2019 Pazartesi

İlham Veren Kadınlar Röportajı






Sayın Sinem Uslu'ya ve Metnihane ekibine İlham Veren Kadınlar röportajını ilk olarak benimle gerçekleştirdikleri için çok teşekkür ederim. Sorular öyle güzeldi ki kendimi, öykümü, Mavi At'ı ve sevdiğim kitapları tüm içtenliğimle anlatmamak imkansızdı. 

Röportajı şu linkten okuyabilirsiniz: 

5 Eylül 2019 Perşembe

Ben Diye Biri Var



Ben diye biri var
Koşuyor sular üzerinde
Sular diyorum
Ne fenadır
Karadan başkadır

Ben diye biri var
Çayı demli ve şekersiz içen
Gözlerinde ufuk çizgisi neden sanki
Güneş mi batmış bu sabah
Her taraf ışık

Sessizce doğruldum
Üzerimde kedilerim
Pikeyi atmışlar yere
Gün öyle güzel ki eylül
Sular üzerinde 

Ben diye biri
Yedigöller'de sanki 
Yapraklara anlatır en güzel öyküyü
Kendinden sakladığı

Kendinden sakladığı

Kendinden sakladığı öyküleri var onun

Yazarsa olmaz
Anlatırsa hiç olmaz
Kendine de saklamaz
Kendinden sakladığı öyküleri var 

Gelir gelmez dünyaya
Anladı
İşi gücü öykü olacak
Sular üzerinde koşacak
Renklere inanacak
Tek bir renge inansa içim yanmaz
Her renkte binlerce öykü duyacak
Yedi bin öykü ile nerelere sığacak

Yasemin Şenyurt
05.09.2019
Ankara

24 Ağustos 2019 Cumartesi

ağaçsız insan mı olur?



ilhan berk okudum uyanır uyanmaz
gün başlamamıştı daha
komşu sesini açmıştı radyosunun
koşa koşa sana bir mektup getiriyordum

ellerim güzel miydi
bileklerim mavi mi
deniz mi kokuyordu avuçlarım
koşa koşa gelirken

ilhan berk okudum uyanır uyanmaz
kahvaltıdan önce ve sonra
çay bir başka güzel göründü
ekmek başka güzel
peynir mavi olur mu diyeceksin
maviydi eminim

uyanır uyanmaz
kedilerim beni izliyordu
sana koşa koşa geleceğimi
benden önce biliyorlardı
ilhan berk okumamı istemişlerdi
benim için kitaplıktan seçmişlerdi
düşürmüşlerdi onu
ağacın altına

evinde ağaç mı var demeyin
ne olur
ağaçsız ev mi olur 
ağaçsız insan mı olur

uyanmıştım
ormanlar yanıyordu
ölüyordu doğa
gözlerimi beton eziyordu

uyanmıştım
sana koşa koşa orman getiriyordum
koşa koşa okyanus
mektubu açınca anlayacaksın

betona inat
ağaçlara sarılıyoruz
bırakmamacasına
kollarımızı kesecekler belki de
ayırmak için bizi 
o zaman işte ağaç insan olacağız
o zaman kollarımız olacak kuşlar
anlayacak herkes
neden şiir okuyoruz
sabahları uyanır uyanmaz 

neden mektup yazıyoruz
neden koşa koşa okyanus
getiriyorum
o zaman işte kuş sesleri kaplayacak her yeri 

yasemin şenyurt
25.08.2019 
05.16
ankara

7 Ağustos 2019 Çarşamba

Dağın Doruğu Sanki




Kendine bir daire buldu önce
Çevresini hesaplamak istedi
Kaçtı pi sayısı
Sahiden kaçtı

Kendine bir üçgen buldu
Çevresini hesaplayacaktı
İç açılarını falan
Dağıldı aklı

Hipotenüs  de neyin nesi
Güzel mi güzel bir öykü olmasın
Bir kumaş mı yoksa
Kandırdı kendini

Üslü sayılara
Küstü önce
Birin üssü sıfır
Eşittir bir dolunay

Fonksiyonel
Say geriye doğru
Dalgıç mısın sanki
Boğul ne olacak

Ben şimdi saymaya ikiden başlıyorum
Çift sayıları çarpıp hep sıfırdan başlıyorum
En büyük ortak böleni bulacağıma 
Okyanusa açılıyorum

Kanatlarım gümüş mü gümüş
Süzülüyorum 
Bir deri bir kemik kalıyorum adeta
Toplasam kendimi 
Hep şiir mi

Sanki bir dağın doruğu
Kierkegaard Korku ve Titreme'yi yazmamış
Sanki bir dağın doruğu
Genç Werther mutlu

Bir şeyler oluyor bana
Çıkarıyorum kendimi günlük yaşamdan
Öyle bir çıkarma işlemi ki
Seneler sürüyor

Bir soru cümlesi içinde
İçimdeki buzdan ünlem erimesin mi
Üç noktalar uçmasın mı
Mutluluğun karesini almak mıdır bu

Çarpım tablosunda
Dokuz kere sekiz
Yetmiş iki eder
Aksini iddia edemezsin derler
Ediyorum
Bu şiirde dokuz kere sekiz
Yaşam eder 
İspatıdır gökyüzü

Ağlamayacağım işte 
İnadım inat
Bu şiirin konusu ne dalgıç
Ne matem
Ne matematik

Ne bilim anladı 
Ne sanat
Gel
Kendimize beşinci işlem bulalım
Dört işlemden bunaldık 
Beşinci işleme umut tam
Gerçek zayıf
Hayal güçlü

Yasemin Şenyurt
2019
Ankara

4 Ağustos 2019 Pazar

uke çalabilirim



uke çalabilirim
ben bazen  böyleyim
sınırsız

uke çalabilir
şarkılar yutabilirim
böyleyim bazen sebepsiz

ukulele 
zıplayan pire demek
ben bazen meraklı

mırıldandı cadde
haykırdı tanrı
kapattım kulaklarımı

çalabilirim uke

serüvendir benim günüm

korkusuz ve aşık

 


yasemin şenyurt

24 Temmuz 2019 Çarşamba

Lacivert Kale





ya ben kendimi yeniliyorsam
mavi bir aynada

ya ben kendimi koyulaştırıyorsam
lacivert kalede

ya ben derinleştiriyorsam kendimi
şiirle

ya da ben 
homo semioticus


yasemin şenyurt
25.07.2019

17 Temmuz 2019 Çarşamba

kurgu olmasa



kurgu olmasa
hep dikey düşerdi dikey çubuklar

kurgu olmasa
mutluluk bir gofret markası 

kurgu olmasa
an asılsız bir harita

kurgu olmasa
kutup yıldızı imkansız

gittikçe güçlenmezdim
kurgu olmasa

şimdi bir kirpiye dönüşüyorum
saat yedi suları

kurgu olmasa
pembe kalırdım

kirpiye dönüşüyorum
kurgulamak için 
kurgulamak nedenleri anlamaktır
ucunu açmaktır silginin

kurgulamak
dikiş atmaktır 

kurgulamak
gerektiği zaman gerektiği yerde olmamanın büyüsüdür

çığlıktır
her gece munch olmaktır

Yasemin Şenyurt

17.07.2019
Ankara

5 Haziran 2019 Çarşamba

göz kırpar hayat






Kuşların uçuşunda
Çiçeklerin esintisinde
Hep yaşam yorgunluğu mu var sanırsınız? 
Yağmurun usandığı 
Güneşin çekimser kaldığı anlar vardır mutlaka
Yine de göz kırpar hayat size
Elini uzat der gibi 
Sizi bekler

Yorgunuz mutlaka
Yine de göz kırparız hayata
Dilimizden şarkılar eksilmeden
Kalp kalbe karşıdır 
Çalar telefonumuz
Kitap kokusundan dönünce başımız
Deniz göz kırpar
Sizi bekler

Yasemin Şenyurt

3 Haziran 2019 Pazartesi

Teşekkürler Nazım Hikmet









Babamın bana ilk hediye ettiği kitap Nazım Hikmet'in şiir kitabıdır. Yıllar yıllar sonradır Tahir ile Zühre'yi okuyuşum. Güzel günlere inanmak ondan sonradır. "O şimdi ne yapıyor" diye düşünmek ondan sonradır. Bir çocuğun avcunun içindeki kediye bakışını anlatmış mıdır Nazım bilmem ama bence bütün sevdalar ondan sonradır. İnsanın kendisini, doğayı, hayatı sevmesi ve sevdanın, özgürlüğün Türkçesi Nazım şiirindedir. "Ne güzel şey düşünmek seni" yazmalı bence bütün teknelerde. " Ben artık şarkı söylemek istiyorum" diyebilmeli yediden yetmişe herkes. Başını alıp gitmeli insan Nazım Hikmet'in şiirleri ile. Bir an olsun şaşırmalı bütün günlere, gecelere ve bir ömür teşekkür etmeli  Nazım'ın şiirlerini "yüreğinden verdiğine"...

Ondan sonradır Angina Pektoris'i okuyuşum. Önce ve sonra önemini yitirir bir an. Hasret çekersiniz, özlem duyarsınız, gözleriniz dolar, şiir yazarsınız ama bilirsiniz ki şiir sizin yazdıklarınız değildir. Bilirsiniz ki yaşamı sevmeniz, özgürlüğe tutkunuz ne kadar yoğun olursa olsun onu ifade etmeniz Nazım Hikmet'in şiirleri olmadan mümkün değildir. Mümkündür belki ama kim "ben bir ceviz ağacıyım" diyebilir ve devam edebilir: "Ne sen bunun farkındasın ne de polis farkında"  

Bir an kalbiniz deli gibi çarpar ya... En iyi siz anlatabilirsiniz değil mi bunu? Ben öyle düşünmüyorum en azından kendim için. Nazım Hikmet yazmış bu anda yaşamış gibi diyorum. Bir an çok sevdiğiniz bir insanın kahkahasını duymak çok sevindirir ya insanı... Yazmak istemezsiniz bunu ama Nazım Hikmet yazmıştır. Bir an  sizin içinizde duran bir şey değildir de acı siz onun içinde olduğunuzu duyarsınız. Kendi kendinize "bundan kötüsü olamaz" dersiniz ve Nazım'ın şiirlerinden birini okursunuz. O size "herhal ilerdedir yaşanacak günlerin en güzeli" der ve o an umut vardır. O kadar güçlü duyarsınız ki umudu... Teselli etmez Nazım Hikmet. Umut cereyan eder içinizde. Anlıyorum şimdi dersiniz.  

Bir ömür teşekkür edersiniz Nazım'a. Bazen içinizdeki hayret o denli büyür ki diliniz damağınız kurur, başınız göğe eğer ve dersiniz ki ben bu duyguyu tanıyorum. Ondan sonra mı yoksa ondan önce mi okursunuz Nazım şiirini? Siz karar verin. Zor bir karar. Nazım'ın şiirlerini okuduktan sonra şiir yazmamak da zor. Yazmak daha zor...

Belki de "en güzel şiir henüz yazılmadı"...

Yasemin Şenyurt
Ankara
3 Haziran 2019    

1 Haziran 2019 Cumartesi

Deliye Her Gün Bayram Değil !




Deliye her gün bayram derler, ben inanmam. Ölüsü olan bir gün delisi olan her gün ağlar derler, ben inanmam. Delilikle ilgili söylenmiş ve akıllara yer etmiş çoğu cümle ne yazık ki  ruh sağlığı sorunu yaşayan kişilerin sorunlarını katlamakta ve hatta sorun yaşarken doktora gitmekten, tedavi görmekten köşe bucak kaçmalarına yol açmaktadır. Çoğu kişi bilir ki şizofreni tedavisinde gecikme ve epizodların ya da alevlenme dönemlerinin çoğalması tedavinin seyrini olumsuz etkilemektedir. Bilen kişilerin daha çok bilmesini ve bilmeyenlere anlatmasını yürekten isterim ki şizofrenide iyileşme mümkündür ve şizofreni tedavisi gören kişiler desteklendikleri ve kendilerini damgalamadıkları, damgalanmadıkları sürece çalışır, üretir ve sorunlarla karşılaştıklarında da pes etmeden her sorunda öğrenilebilecek, keşfedilebilecek taraflar olduğunu bilirler. Sorunun adı ister şizofreni ister başka bir şey olsun mesele o soruna bakış açımızdır. Gerçek dediğimiz şey dönem dönem hepimiz için zor ve hepimiz bazen gerçekle yaralanıyoruz. Gerçek dediğimiz şey dönem dönem hepimize kabus yaşatabiliyor. Bazen de gerçek dediğimiz şey bir hayalden daha güzel olabiliyor, insana iyi ki yaşıyorum dedirtiyor. Gerçekle yaralanmamış bir yetişkin var mıdır bu hayatta? El kaldırsın lütfen. Madem gerçek hem yaralıyor hem de sevindirebiliyor o zaman onu bir süreliğine rafa kaldıran ya da erteleyen, saklayan akıllarımıza neden haksızlık ediyoruz? Neden bir kişiyi anlamak için çabalamak yerine- zaman, emek, ilgi ister- kolay olanı seçiyor ve delidir ne yapsa yeridir diyoruz? Tehlikelidir diyoruz bilip bilmeden ve neden görmüyoruz ki kendi kendine konuşan kişinin anlam dünyasını? Kapılmışız günlük hayatın koşturmacasına, her şeyi de bilemeyiz, anlayamayız ki düşüncesiyle yüzeyde kalalım biraz dediğimizde boş vermiş oluyoruz. Boş verme tutumu insanın ağzına geleni söylemesine neden oluyor ve hayatımızda ne kadar incelik varsa alıp götürüyor... Kavramların içeriği boşalıyor diyoruz ama bilmiyoruz ki kavramlar çok sık kullanılmaktan değil de şiirsiz, oyunsuz kaldıklarında boşalır. Biz oyun oynamayı unuttuk; bilgisayar oyunlarını oyundan saymıyorum. Biz birbirimizin şiirini tamamlamayı, mektup yazmayı unuttuk. Unuttuk ve boş verdik. Boş verdik ve dışladık. Dışladık ve öldürdük. 

Yaşam benim için yeniden başladı şizofreni tedavisi ile. Yaşamım Mavi At ile anlamlandı. İncelikler düşünen, şiir tamamlayan, mektup yazanlar, fotoğraf çekerken mutlu olanlar buluştuk Mavi At'da. Çay da kahve de bahane oldu. Birlikte diyerek Mavi At'ın 10. yaşını kutluyoruz Haziran'da. Yakınlarımızı kaybettik, psikoloji öğrencisi arkadaşlarımızın düğününe gittik, Zehra'nın bebeği geldi kafeye. Birlikte nice yıllara diyeceğiz. Gerçekten gerçekle yaralanmış ve sizi yaralayanın gerçek olduğunu anlamışsanız kafeye, derneğe, kongreye bekleriz. "Vaktiniz varsa durup ince şeyleri anlamaya" bekleriz bir gün. 

Müzik dinletisi vardır belki o gün kafede. Belki de çok sessizdir. Elektrikler kesilmiştir belki ve esin perisi gelmiştir. Belki de on yaşlarında sarı saçlı, mavi gözlü güzelim  bir çocuk röportaj yapıyordur kafede çalışan ablasıyla. Belki de Haldun Hoca damgalamadan bahsediyordur belki de şizofreni ve yaratıcılık konuşuluyordur Psişizofreni etkinliğinde. Bir masada sessiz sessiz Volga bembeyaz bir tişörte masmavi bir at çiziyordur. Belki de iki arkadaş Almanca çalışıyordur. Siz adım atmış olursunuz, nefes almış olursunuz. Belki de sorunlardan öğrenilecekler olduğunu anlatmıştır Şeyda size. "Mavi bir huydur bende " dersiniz belki eve gelince. Kendi kendinize konuştuğunuzu duyan anneniz gülümser sıcacık. Belki de Mavi At'a daha çok gelmek ve kitap okumak istediğinizi anlatırken "ben de geleyim" der babanız.  O zaman hayat bayram olabilir yine de her gün bayram değildir. 

İyi bayramlar.
Yasemin Şenyurt


26 Nisan 2019 Cuma

Asırlardan İnsan Yıllardan Şiir

Asırlardan insan
Yıllardan şiir 
Anlardan aşk olsun 

Asırlardan anlam
Yıllardan şiir 
Anlardan deniz olsun

Desinler ki 
Yıllardan yine şiirdi 
Günlerden pastel 

Saat dört 
Yıllardan yine şiir 
Belki de bu yüzden kıyamet 

Saat beş 
Yıllardan umut
Asırlardan insan 

Kendime katlandım 
Yola çıktım 
Vardım canla başla 

Kendime zaman verdim
Sakinleştim 
Saatlerden gül şimdi 

Bir saat kaç asırdır 
Sor diyor ruhum 
Susuyorum 

Bir andır yaşam 
Yepyeni bir dildir 
Doğar ve gelişir 

Bir andır 
İçinde asırlar vardır 
İlkbahardı derler 

Saat kaçtı 
Saat kaçar 
Sabahı yakala der çocuklar 

Yasemin Şenyurt 
2019 Ankara 

21 Nisan 2019 Pazar

Deneyden Vazgeçmek







Evin içinde hanım hanımcık oturamadım hiç. Hep haylazlık peşindeydim. İğde ağaçları şahittir ki ağlardım en olur olmaz yerde. Boyama kitapları şahittir ki ne güneş turuncu olurdu ne ağaç yeşil… Matematik defterlerim şahittir ki üçgenin alanını hesaplamak da zordu dairenin çevresini de. O dönemde yazdığım günlükler yüzünden ömür boyu disiplin cezası almıştım da kimsenin haberi yoktu. Sınıfta bir gün fen bilgisi dersinde tükenmez kalemle oynamaya dalmıştım ki hoca bağırmaya başladı. Sınıfın içi avaz avaz küf koktu. Sınıfta bir gün köpeğimizin olmadığını söylemiştim ki dünyanın en güzel, en anlamlı cümlesini duydum: “Bizim evde bir saka var, sen konuşturursun” O dönem duyduğum bu cümle beni kendi gözümde önemli kılmıştı. Varsın İngilizce derslerinden bir şey anlamamış olayım. Türkçe öğretmenimin bu cümleleri sayesinde adımı sevmiştim: Yasemin.

Adım şahittir ki şiirler yazdım. Adım şahittir ki öykülerim aşktı. Adım şahittir ki yılbaşları yılbaşı oldu o tarihten sonra. Yeryüzünde bana söylenmiş bir sırdı: Genç Werher’in Acıları. İddia ederim ki kimse benim gibi okumamıştır o kitabı. İddia ederim ki kimse benim gibi beyaz mobilyalı odada beyaz radyoda siyahın altını çizmemiştir. Siyah olan en çok gece sanıyordu insanlar. Siyaha yüklenen olumsuzluklara rağmen ben siyahı sevmiştim. Siyahın sihirli çağrışımları vardı: Siyam, sihir, simit. Çağrışımları bu denli sevemezdim adım Yasemin olmasaydı. Siyahı bu denli sevemezdim Kayahan’ın şarkıları ile büyümeseydim.

Bir gün Yeşilköy’de bir kişinin peşine takılıp gitsem ne olurdu diye düşünmüş ve bu deneyi yıllar sonra şizofreni hastalığının etkisiyle gerçekleştirmiştim. İyi şeyler olmamıştı. İyi şeyler olmamıştı ama iyi şeyler olmasına neden olmuştu bu kayboluş. Deneyler fen bilgisi dersinde olmazmış sadece. Bir daha deney yapmadım yaşamımla ilgili. Yazarak denedim ve tutku oldu bu.

Yasemin Şenyurt
2019
Ankara