Çığlık Olmuşsa Ruh

Bir akşamüstü kumsalla denizin birleştiği yerden baktın güneşe ve ilk büyük çığlığını o an attın. İkinci çığlığın yeri ise bir rüya. Kanmak istiyorsun ne kadar söz varsa aşka dair söylenmiş. Birbirleriyle çelişiyor olsa da bu sözler sen hepsine kanmak istiyorsun ama o anda bambaşka bir çığlığı yuttuğunu anlıyorsun. Küfür etmeyi sevmediğin halde son günlerde içinden sık sık küfür etmek geliyor. Çığlığı küçültmek için mi diye soruyor iç sesin. Çığlık çığlığa bir martı oluyorsun ama yetişemiyorsun bir türlü özgürlüğe...

Çığlığın ne kadar anlamlı olsa da şimdi çığlık atmanın yeri değil diyor başkaları. Dinlemiyorsun. Çığlık çığlığa bir bulut oluyorsun ama uzanamıyorsun özgürlüğe...

Çığlık çığlığa güneşim.

Çığlık çığlığa kitabım.

Çığlık çığlığa balonum.

Anlamıyorsunuz...

Bir ruh çığlık olmuşsa

Özgürdür.

Yasemin Şenyurt

Dinlerken: 

https://www.youtube.com/watch?v=zCYtEAWBpNs&index=6&list=PLXipiimZJDf4w_JFUUE6kYlMgG9s0h1Jf

nice anlam

Yüreklendirici Not-5: İstemek mi önce gelir eylemek mi diye sorarsan önce eylem geliyormuş, öğrendim. Demek ki yazmak, okumak, çalışmak için isteğin gelip seni bulmasını beklemek yerine eyleme geçebilirsin. Belki de o üşendiğin, ertelediğin eylemde nice anlam ve amaç saklıdır.

Bir Kitabın Girişi Hakkında

Murdoch'un "Edebiyatta ve Felsefede Varoluşçular ve Mistikler" kitabının girişinde Edebiyat ve Felsefe'nin sayfalarında şu sıralar gerçek hayatta alamadığım kadar nefes aldım. Bu nefesi aldıran felsefe ve edebiyat arasındaki ilişkinin yaşamımı derinden etkilemiş olması ve bu konuda daha önce bu kadar çarpıcı bir röportaj okumamış olmamdı belki de...

Yazmak can alıcı bir mesele benim için. Felsefe tarihi ise yıllardır içinde aktığım ve bazen savrulduğum bir nehir... Edebiyatta asıl mücadelenin iyi ile kötü arasındaki mücadele olduğunu söyleyen Murdoch'a katılmamak mümkün değil. Felsefenin boşluk bırakmaması ve kişisel sesi mümkün olduğunca azaltması gerektiğini de söylüyor Murdoch. Kişisel sese müdahalenin sadece felsefede değil edebiyatta da belli bir şekilde olmasının önemi de söz konusu ediliyor.

Aynı zamanda fantezi ve imgelem karşıtlığı çok sarsıcı bir biçimde açığa çıkarılmış. 

Sanatçının bir görevi varsa o da en başta dürüstlük olmalıdır diyor Murdoch. Dickens'ın ayrı yerinin de altını çiziyor. Felsefi temanın bir romanda en güzel işlenişini Bulantı'da bulan Murdoch'a katılmamak mümkün değil.

Yazmak söz konusu olduğunda değer yargılarının her daim işin içinde olduğunu hatırlamakta da fayda var. 

Röportajın benim için en güzel cümlesi ise şu: "Büyük bir sanat yapıtı insana, sanki büyük bir tefekkür salonuna  buyur edilmiş gibi bir mekan duygusu verir."

Kitabın diğer bölümlerine geçmek için müthiş bir istek duyarken bu yazıyı yazmayı da ihmal etmek istemedim.

Yasemin Şenyurt 

https://www.ayrintiyayinlari.com.tr/kitap/varoluscular-ve-mistikler/904

Zor Gece

Bazı geceler zordur ve o zor geceler insanı adam/kadın eder...Böyle aslında ve bunun böyle olması gecenin zorluğunu yaşamayı ve yaşarken düşünmeyi, yazmayı ve sonra yeniden düşünmeyi gerektirir. Her dakikasını sınav gibi yaşadığın geceler varsa hayatında ve kendini acımasız şekilde eleştirebiliyor, başkalarına karşı anlayışı yitirmiyorsan ve sonra bu anlayışı kendine de göstermeyi öğreniyor olsan da sınav bitmez...Bazı geceler inatçıdır, anımsatandır, tekrar tekrar yaşatandır. Bu geceleri nasıl yaşadığın geleceği içinde taşıma gücüne, niyetine yansır. Bu geceleri yaşarken yazdıkların ve düşündüklerin geçmişini ve kendini sevmeni sağlar. Yine de daha zor ve daha inatçı gecelere hazırlıklı olmalısın. 

Bildiklerinin tümünü unutturur bazı geceler. Küskünlüğün, kuşkuların, kurdukların anlamını öyle bir yitirir ki bu anlamsızlık zemininde o sözü hatırlamazsan kendine ihanet edersin: "Bir anlam yoksa onu yaratacak olan sensin"

Bazı gecelerin insanı deli ettiği söylenir ama zaten pek akıllı değilsen belki bu bir şanstır. O geceler seni adam/kadın eder. 

Yasemin Şenyurt

Bahar ne demekti?

Halil sen gittikten sonra sana doğru dürüst yazamadım...Yıllar yıllar geçti ve ancak şimdi yazma gücü buluyorum sana. Senin inatçı gülüşün ve güçlü sesin her gün daha da çoğaldı dostlarının aklında ve kalbinde. Kötü şeyler oldu ülkede ve olmaya devam ediyor. Halil sen gittin ya bu yıllar sonra bile inanılır değil. Şimdi yazarken daha iyi anlıyorum... 

Soğuktu Ankara. Baharlar yaşadık kaç defa...Bahar ne demekti? Dil Tarih Coğrafya Fakültesi'nin bahçesine oturmadık hiç senden sonra...Baharlar yaşandı senin söylediğin türküler ile ve her birimiz ayrı yerlerde!

Tanısan deli olurdun Umay'a ve Arya'ya. Sen çocuklara hep deli olurdun aslında. 

Halil sen gittin ya boynumuz bükük, çocukluğumuz garip ve deliliğimiz yarım kaldı.

Seni çok özledim dostum. Bu gece bana baştan sona öğrettiğin türküyü söylerken o türkü oldum. Sakinliğini, şiir gibi duruşunu, sadeliğini öyle özledim ki. Yüksek lisans bitti ve doktora da bitti bitecek yakındır. Sana anlatamamak tüm bu olanları ve senin gülümseyen yüzünü görememek o kadar kötü ki...

Sen neler neler yapardın hayatta olsaydın...Kitaplarımı imzalayamamak sana ve senin yazdığın kitapları okuyamamak o kadar kötü ki...

Ah be Halil!

Sen gittin ve sen gittin işte...

Dizime uzanmıyorsun ve türküler söylemiyorsun ve çok soğuk Mayıs ayları...

Şimdi beynimde kahkaha atıyorsun. Şimdi kalbim yerinden çıkacak, kapı çalacak ve sen gelip "yok öyle ölüm" diyeceksin. 

Ah be Halil...Gezi direnişinde sen vardın ve o limonu sen bana uzattın değil mi?

Ah be dostum. Sen gülümsüyorsun ve bu evet anlamına geliyor.

Türkü söylediğimiz her yerde ve az önce olduğu gibi türkü olduğumuzu hissettiğimizde sen varsın.

Ben fotoğraf çekmeye başladım. Biliyor musun bazen çok güzel fotoğraflar çekiyorum. Yanına gelir gelmez anlatacağım ve sen hepsini bildiğini söylediğinde ben şaşıracağım.

Bana yeniden cadı desene Halil...Şapkaları ters çevirip konuşalım yeniden şiirden.

Yıllardır aklın neredeydi cadı diye sorma sakın. Sen gittin ve ben çok şaşırdım. Dedim ya çocukluğumuz garip ve deliliğimiz yarım kaldı.

Yasemin Şenyurt

Bir Not Düşelim

Özgürlüğün İcadı 1700- 1789 ve Aklın Amblemleri kitabından:

s 19: Papaz Du Bos'un Şiir ve Resim Üzerine Eleştirel Düşünceler'inin  verdiği ders, ilk bölümünden başlayarak bu olacaktır: "Ruhun da beden gibi kendine özgü ihtiyaçları vardır; insanın en büyük ihtiyaçlarından biri de zihnini meşgul etmektir. Ruhun işsiz kalmasıyla kısa sürede ortaya çıkan can sıkıntısı insan için öyle büyük bir derttir ki, bunun ızdırabından kendini korumak için bazen en zahmetli işlere girişir (...). Aslında heyecan veya tutkuların bizi yalnızken bile içinde tuttukları çalkantı o kadar canlıdır ki, bu çalkantı hali dışındaki her hal, onun yanında, bir ölgünlük halidir.Bu nedenle içgüdülerimiz icabı, bize heyecan veren konuların peşinden koşarız- bu konular bize huzursuz gecelere ve acılı günlere mal olsa bile. Fakat insanlar genellikle, tutkuların onlara çektirdiği acılardan da fazlasını, tutkusuzken çekerler.

Hayalet Olmamak

Beynimde çiçekler var. Beynimde deniz var. Beynimde o patlama sesi ile yıkılıyor kurduğum cümle, kurduğum düş, kurduğum ne varsa işte...Tekrar tekrar yıkılıyor, yamuluyor, yoruluyor beynim. Ankara'da adım atıyorum hayalet gibi. Hayalet olmak yani öyle şiddetli bir şekilde içselleştirip korkuyu kaybolmak...Kendinden kendini ve özgürlüğünü, sevgini ve ne varsa doğru dürüst olan içinde hepsini ama hepsini saklayarak dolaşmak. Beynim buna izin vermeyecek işte! Hayalet olmayacak bu beden, bu ruh ve bu Yasemin...Beynimde o bomba patlıyor tekrar tekrar. Hayalet gibi olmamızı isteyen bu düzen, bu sistem ya da neyse bu korku ile dolu şey ona doğru kararlılıkla ve inatla yürüyorum. Kimsin sen diyorum ona her boyun eğmemi bekleyen ve benim üstüme basacağını iddia eden konuşmalarında. Kimsin ki sen? Beni titreten tek şey aşktır. Benim iki büklüm olmamı bekleyen sen kimsin ki? Kimsin sen? Sürekli ve sürekli bir biçimde itaat bekleyen, yutan, sömüren kimsin!

Beynim anın kara olduğunu, hayatın kara olduğunu biliyor ve sana gözü kara bir biçimde soruyor kimsin ki sen! Hayalet gibi olmayacağım. Hepimizi hayalete çevirmek isteyip başaramadığını görünce öfkelenen sana inat beynimde kurulacak ne varsa kuracağım yeniden. Ölümle üstümüze üstümüze yürüyen sana inat öyle cümleler kuracağım ki korkacaksın hayallerimden, hayatımdan, aşkımdan, özgürlüğümden korkacaksın. Öyle çok korkacaksın ki ey düzen, sistem veya her ne isen veya kimsen beynin hayalete dönene kadar ben çalışacağım cümlelerle, renklerle, çamurla, kille, enstrüman ile...

Yasemin Şenyurt

Odanın Kalbi

Bir oda

Mumla aydınlanan

Kalbinde Suç ve Ceza

Bir oda

Gözyaşı ile büyüyen

Kalbinde İle

Bir oda

Güneş resimleri var duvarlarında

Kalbinde Böyle Buyurdu Zerdüşt

Bir oda

Gittikçe derinleşen

Kalbinde Uykusuz Çocuklar

Yasemin Şenyurt

Sessizlik Açıyor Her Yerde

Sessizliğin açtığı bedenim
Biraz kokusunu almış
Düşündeki kitabın

İşte gün başladı
Kıyamet gibi iş masada
Çayın olmamasından daha fena şeylerin hüznü

İşte sürüyor hayat
İğde ağaçlarından bahsetmiyor kimse
Nasılsın sorusunun boynu bükük

Duraksamadan konuşuyor metrodaki adam
Yanından geçiyorlar aldırmadan
Göz göze gelemeden

Dokunamamak hayatı hayat yapanlara
Uzanamamak
Sevememek
Bütün derdimiz

Çayın olmamasından daha fena
Öylesine olanlar
Anlamadan dinlemeden

Sessizlik açıyor her yerde
Kıyamet gibi işler masada
Duraksamadan konuşuyor metrodaki adam

Bir kadının çığlığı duyuluyor
Uzaktan
Uzaktan
Uzaktan

Yasemin Şenyurt

Mucize Tadında Acı

Kumdan kaleleri yerken dalgalar

Kardan adamları yerken zaman

Yenilmezdi hiç sevgi

Elinde mavi bir mum erirken

Hayallerin hayata karışırken

Bitmezdi bir şarkı

Anlatıp durduğun şeyler biter

Bakıp gördüklerin geçer

Geçmezdi bir an

Sürekli sürekli sürekli

Açıp durduğun yüreğin

Batardı 

Sürekli sürekli sürekli

Aldığın nefes yakardı

Biri imdadına koşsa

İyiyim derdin 

Fotoğraf çekmeyi sevsen de

Hasreti çekemezdin bir türlü

Deli olurdun sürekli sürekli sürekli

Biri imdadına koşsa

İyiyim derdin

Yanlışlıkla daldığın uykuda

Hasretin fotoğrafını çeker

Uyandığında kırılırdın

Kardan adamlar erir

Kumdan kaleler yıkılır

Sen ağlardın

Sürekli 

İmdat demezdin

Biri imdadına koşsa

İyiyim derdin

Kim bilecek yüreğinin battığını

Kim soracak 

Sen anlatmazsan

Bir mucize gerçekleşecek

Belki o gün bugün

Aç yüreğini

Dinlemesini bil hayatı

Gülmesini

Terzilere sor

Çocuklara

Kime istersen sor

Senin kanatların eşsizdir

Erisin

Aksın

Yıkılsın şeyler sürekli

Sen çekmesini bil acıyı

Bir mucize tadında

Yasemin Şenyurt

Kendimizle Bağlarımız Koparken

Çileğin iştahla ısırılması ve çiçeğin içine çekerek koklanması şarttı ama reklamları izliyorduk ve ardından dizileri ve ardından yarışmaları…

Temiz çarşaf kokusunu duyamaz ve yeni başlayan günü algılayamaz olmuştuk. Pencerelerimizi açıp içeri doluşan kuş seslerini de duyamıyorduk. Ne zaman ve nasıl bu hale geldiğimizi kimse sormuyor ve herkes komşusu aç olduğu halde tok uyumakta sakınca görmüyor ve hatta rüya görüyordu.

Şimdi dediğimiz zaman dilimini geçiştirmekte ustalaşmıştık. Amatör olduğumuz ne varsa uzak dursak iyi ederdik…

Denizin kokusunun üstüne basıp telaşla söndürüyorduk aydedeyi.

Yağmurdan sonraki toprak kokusundan bahseden kitapları okumamakla övünüyor ve bu ayrıntılardan bahseden yazarları küçümsüyorduk.

Güven duymuyorduk içimizin sesine ve sürekli kavga ediyorduk sudan bahaneler bularak.

Balon ve elma şekeri o kadar geçmişimizde kalmıştı ki geçmiş bir şiirden bize el salladığında ona içten içe öfkeleniyorduk. Adeta banane diyorduk çocukluğumuza oysa o çocukluktu bizim olan…

Bir şarkının tenimize işlemesine izin vermeyecek kadar kaskatı kesilmiştik. Yollara çıkarken bin türlü tedbir almayı ihmal etmiyorduk ve bununla övünüyorduk oysa yolculuk bilinmezlikler sayesinde yolculuktur ve gerçek bir yolcu yolda ise yanında kitapları vardır.

Kendimizi sile sile bir birey olacağımız yanılgısıyla başkalarına özeniyorduk.

Denizin kokusunu baş tacı ettiğimiz zamanlar yeniden gelecek mi bilmiyorum veya yeniden bir gerçek yolcu olacak kadar cesur ve çocukluğumuza sarılacak kadar bilge olacak mıyız bilmiyorum.

Unuta unuta veya yaka yıka veya sile sile vardığımız hedeflerimiz gerçekten bizi biz yapacak sanıyoruz ve zengin ve başarılı ve ünlü olabiliyoruz ama kendimiz olmak hepsinden zor ve ne zaman ki bu hedefleri sorgulayacağız ve ne zaman çileği iştahla ısırıp çiçeği hayranlıkla koklayacağız kendimize bir adım atacağız…

Yasemin Şenyurt

PÜF NOKTASI

Kendinden geçercesine benimle oynayan küçük kedim Turta şu an mama kabına dalmış durumda ve ben onu izlerken kendimi tutamayıp nasıl bir yemek yeme şekli o diye sordum kendisine. Bazen bir çocuk kadar hayret edebiliyor olmama seviniyorum. Bazen de bir bilge gibi sakin ve aklı başında konuşmama seviniyorum.

Her zaman mantıklı olabilen ve kontrolü hiç kaybetmeyen biri değilim ama sanki son günlerde her yaşadığım olay beni geliştiriyor. Doğru dürüst bir insan olmaya çalışıyorum ve ömrüm boyunca çalışacağım. Müthiş bir esin perim var ve o aklıma sadece sözcükleri ve sözcüklerin arasındaki ilişkileri getirmiyor. Bu esin perim bana daha çok okumamı ve sevdiğim insanların hayatlarında doğru durmanın püf noktalarını da söylüyor.

Bu esin perisi, Turta ve büyük kedim Nazende ile çok güzel zamanlar geçiriyoruz. Bazen düşünüyorum da yalnızlık başkalarının zaman zaman korktuğu kadar korkunç değil eğer iki kedisi ve esin perisi ve bir radyosu varsa. Bazen düşünüyorum da bu hayatın püf noktaları var ve  ben bu püf noktalarını öğrenmeye başladım.

Şiir okurken de bulmaca çözerken de bir arkadaşımla sohbet ederken de yeğenimle saklambaç oynarken de bu püf noktalarını öğreniyorum. Biliyor musunuz gözden uzak gönülden uzak olmuyor kolay kolay… Bu da geç öğrendiğim püf noktalarından biri ve belki de en önemlisi.

İşte Benim Durduğum Yer

Durduğum ve kendimle karşılaştığım yere o yıllar sonra yeniden geldim. Sevginin beni iyileştirdiği ve yaşamıma amaç kattığı doğru. Şimdi bu sevgi öyle derin ve her anımda o kadar kendisini gösteriyor ki geçmiş de gelecek de anlam dolu…Sevginin gösterişsiz bir biçimde kendini belli etmesi beni iyileştiriyor. İçten içe sevildiğimi bilmek aslında yapmış olduğum yanlışları affetmemi ve başka insanları daha iyi anlamamı sağlıyor. 

Aşırı hız yaptığımda ve başım döndüğünde de yine sevgi imdadıma koşuyor.

Sevgiyi böyle usul usul hissetmek insanın daha net görmesini sağlayarak acele etmemesini olanaklı hale getiriyor. İçin titreyerek bir insanı sevdiğinde aslında özen göstermeye başlıyorsun ve sağlıklı olmak istiyorsun. Ne kadar uzun ve sağlıklı yaşarsan o kadar güzel anın olacağını düşünüyor ve bu düşünceyi sevdiklerinle paylaşıyorsun.

İşte benim durduğum yer bu yüzden “bir ağaç gibi tek ve hür ve bir orman gibi kardeşçesine”

İşte benim durduğum yer bu yüzden “ne gelir elimizden insan olmaktan başka?”

Yasemin Şenyurt