Maskeli Balo ve Felsefe

Kimsenin kimseye kin gütmediği,  insanların birbirinin boğazına sarılmadığı ve yaşamın gerçek anlamda yaşanılası olduğu bir dünya için atılması gereken çok adım var.

 Sahiplenme duygumuzu kontrol edemedikçe ve bu duygunun tesiri altında daha çok şeye sahip olmak istedikçe insan da yaşadığımız dünya da  iyileşmeyecek. Birbirimize kin duyarak ve bunu gizleyerek yaşadığımız için maskeli balonun ortasında hepimiz birbirimizin kuyusunu kazmaya çalışıyoruz. Kuyular o kadar çok ki kendi açtığımız kuyuya kendimiz de düşebiliyoruz. Kendi yaşamlarımızdan yola çıktık ama bu yaşamları genelleştirdiğimizde karşımıza savaş çıkıyor. Şartlar savaşmayı hem de her şartta savaşmayı gerektiriyor diye düşünenlerin yanılgısına karşı çıkacak kaç kişiyiz? İnsanın içindeki kötülükle mücadele edebilmesi için nasıl önce onu tanıması gerekiyorsa insanın savaşlara karşı durması için de tarihten, coğrafyadan, sosyolojiden, siyasetten anlaması gerekiyor. Ne olup bittiğini anlayacak donanıma sahip olmaktan korkuyoruz. Çünkü bildiklerimiz çoğaldıkça bu bilgi bize ne olursa olsun doğruyu söyleme sorumluluğunu yüklüyor. Bu sorumluluktan kaçmak için de bilmemeyi, anlamamayı seçiyoruz. Olayları anlamada, görmede ve iç yüzlerini kavramada bize rehber olacak felsefenin uzağından bile geçmiyoruz. Gerçekleri görmek ve söyleyebilmek hem de bu maskeli balonun ortasında zor iş! Yine de gerçekçi bir umutla insanlara ve insanların felsefesiz yaşayamayacaklarını düşündükleri geleceğe güvenmek gerekiyor. 

Yasemin Şenyurt

Felsefeyi Sevmek

İnsanın yetiştiği aile, içinde bulunduğu toplum düşüncelerini ister istemez etkileyecektir. Bu etkilenmelerin ne dereceye kadar olacağını ya da belirli bir aşamada gerekli, yeterli olup olmadığını her yetişkin sorgulayabilmelidir. İnsanın kendisi olabilmesi bu sorgulamanın niteliğiyle ilgilidir. Bu sorgulamadan vazgeçmek ve inatçı bir biçimde kendine dayatılanları yaşamak aslında insanı yüzeysel olarak rahatlatan ve bu rahatlığa alıştıkça da en ufak sıkıntı karşısında bocalayan bir insan olmak anlamına gelir. Bu sorgulamadan vazgeçmek insanın iç dünyasının bir süre sonra bulanıklaşarak ortadan kalkmasına da neden olur. 

   Bize öğretilenlerin öğretildiği gibi olup olmadığını araştırma çabası ne kadar önemliyse bize benimsetilmeye çalışılanlara karşı kendi duruşumuzu yaratmak da o kadar önemlidir. İnsan felsefe ile uğraşarak kendi duruşunu yaratabilir ve sürdürebilir. Arkadaşlarla, ailemizle ve yabancı insanlarla kurduğumuz ilişkilerde sağlam bir duruşumuzun olması ilişkilerimizin niteliğini etkileyecektir. Sağlam bir duruş için gerekli olan felsefe aslında en temelde bizi başkalarından ayıran özelliklerimizin, bizi biz yapan yanlarımızın tanınması sayesinde ve başkasını başkası yapan özellikleri anlamada rehber olması sayesinde bize bir temel sağlamaktadır. 

Kendini tanıyan ve geliştiren bir insan aslında kendisi için ve başkaları için yaşama yaratıcı müdahalelerde bulunma gücünü felsefeden almaktadır. Felsefe sayesinde görünen şeylerin göründüğü gibi olmayabileceğini kavramak aslında insanın kendisini tanımasında önemli bir noktadır.  Görünen şeylerin göründüğü gibi olmayabileceğine dair kavrayış  bir sorunu çözmede de bir sanat eseri yaratmada da  insanı farklı bir noktaya taşıyacaktır. İnsanlar genellikle gördükleriyle ve duyduklarıyla yetinme eğiliminde olduklarından sorgulamak yerine benimsemek onlara kolay gelmektedir. Halbuki ötesine geçebilme, aslını merak etme, farklı yerlerden bakabilme çabası sadece insanın değil yaşadığımız dünyanın da güzel ve anlamlı olmasını sağlayacaktır. 

Yasemin Şenyurt

Felsefeden Korkmak mı?

Felsefe konusunda  günümüzdeki insanların korku ve tedirginlik duyduklarını kendilerinden dinliyor ya da dolaylı olarak okuyoruz. Bilgelik sevgisi anlamını taşıyan felsefenin etrafındaki bu korku nun giderilmesinin gerekliliği ortadadır. Felsefeden uzaklaşmak aynı zamanda eleştirel düşünmeden uzaklaşmaktır ki insanlara sunulan imkanların, yaşam tarzlarının sorgulanmadan kabulü hatta çoğu zaman o yaşam tarzına itaati beraberinde getirmektedir. İnsanlara sunulan imkanların ve imkansızlıkların ya da dayatılan yaşamların sorgulanamaz olması durumunda insanın sisteme uyum sağlayan robottan farkı kalmayacak ve yaşamı kendiliğinden bir hapishaneye dönüşecektir. Soru sormak, sorun çözmek için farklı düşünme yollarını denemek ve felsefe tarihini bilmek günümüz insanının her zaman ihtiyaç duyduğundan  daha çok ihtiyaç duyduğu bir mesele olmuştur. Çünkü içimizde uyum sağlama endişesi tarafından kontrol edilen seslerimiz dışarıya cılız ya da gür bir şekilde çıkamamaktadır. En ufak itiraz söz konusu olduğunda bile başım derde girer mi diye karalar bağlayan insanın acil şekilde yardıma ihtiyacı olduğu düşünülmemekte ve o insan normal olarak kabul görmektedir. Günümüzde Gramsci’nin dile getirdiği şekilde her insanın filozof olduğu düşüncesi hatırlatılmaz ve insanlar felsefeden köşe bucak kaçmaya çalışırlarsa başımıza gelecek olan şiddetin önüne kimse geçemez. İnsanların birbirlerini sindirmeye çalıştığı günümüzde eleştirel düşüncenin öneminin anlaşılması acil bir sorundur ve titizlikle ele alınması gerekir. Bize dayatılan yaşamın doğru, adil ve güzel olduğu bir söylentiden ibarettir. İnsanların bu söylentinin niçin yayıldığını ve arkasında ne dolapların döndüğünü anlaması için geçecek zamana seyirci kalamayız ve kalmamalıyız. Felsefeden korkan insanların bu korkusu ya da akıllarındaki karışıklık tam da bizi yöneten insanların yaşatmak istediği en temel korkudur. Bu felsefe korkusu yenilmediği ve aşılmadığı takdirde her konuda  korkudan titremeye ve boyun eğmeye mecbur kalacağız. 

Yasemin Şenyurt

Niyet Başka

Yine ben geldim gökyüzü

Rüyamdan kaçıp

Derslerden çıkarak

Kaçıncı ziyaretim

Bilemezsin

Sen beni tanımazsın üstelik

Yine ben geldim

Bu sefer niyetim başka

Yasemin Şenyurt

Sonbahara Övgü

Sonbahar 

Bence bu genişlemesidir hüznün

Sonbahar

Saatin melankolisini duymaktır

Sonbahar

Şairlere 

Şiirlere bağlılık zamanıdır

Sonbahar

Paletteki gözyaşıdır

Sonbahar

Trenle yolculuktur

En çok da düşlere doğru

Sonbahar

Dünyayı değiştirmek gerektiğini iliklerinde hissetmendir

Sonbahar

Unutmamaktır

Sonbahar

Misafir olmaktır bir çocuğun odasına

Sonbahar

Bazen sırt çantanı alıp gitmektir

Kimsenin seni bulamayacağı bir meydana

Sonbahar

Kendine gülümserken

Aklına annenin gelmesidir

Sonbahar

Bir sigara içelim cümlesinin içinde geçen

Ankara'ya güzellemedir

yasemin şenyurt

Tekrar Söyler misiniz?

Uçurtma mı dediniz

Gülerken gökyüzünü uzatarak

Tekrar söyler misiniz?

Yasemin Şenyurt

Gerçek nedir?

http://www.felsefehayat.net/video/the-oxford-murders-gercek-hakkinda.html

Sabah sabah zihin açan bir tartışmayla günaydın...

Gerçek nedir?

Çıkmaz Cümleler

Kendime yeni bir hüzün kaynağı bulana dek kibritten kayıklar yapacağım
Kendime yeni bir bavul alana kadar çıkmaz sokakların kokusunda kalacağım
yasemin şenyurt


Yüzerken hayallerin içinde
Can simididir zaman
yasemin şenyurt

Galiba ben ne olursa olsun gerçekleri seviyorum
Bütün yıkıcılığı ve yalınlığıyla
yasemin şenyurt

Ruhun bilinmezlikleri karşısında
Sadece şapka çıkarılır
yasemin şenyurt

Gel kanatları rengarenk arzu
Gel ve yen beni
Sana yenilmek için varım
yasemin şenyurt

Göz açıp kapayana  kadar süreye
Herkes başka ad verir
yasemin şenyurt

Acı başka başka okunabilir
Yeter ki ezberlenmesin
yasemin şenyurt

Ezberden yaşadığımız için mi
Bu kadar yaşanmamış an?
yasemin şenyurt

En Çok Sonbahar Olur

Fotoğraf: Yasemin Şenyurt

yağmur yağdıkça

palyaço saçlarını açar

ağlar belki de kuğulu parkta 

kağıttan düşler

yapraktan denizler

olur

ankara'da da

dalıp gider insan

aşık olur

kanatlarını açan güvercine

ankara'da

en çok da

sonbahar olur mevsim

en çok da

çocuklar buna küser

yapraktan denizlerde

yüzer şairler

Yasemin Şenyurt

Asi Nehri

Bir an yorulmuştum kendimle ve çıkmazlarımla karşılaşmış olmaktan. Galiba bu hayattaki en karmaşık mesele kişinin  kendine doğru aldığı yolculuk kararları. Kendime bir söz verip başka bir şehre doğru arkadaşımın yanına giderken yoldaki hemen hemen her ağacın dikkatimi çekmesine izin vermiştim. Arkadaşım beni nefes almaya davet etmişti adeta.  Hiç gitmediğim bu şehirde aklımdaki meseleyi çözebilecek bir cevap aramak yerine sokaklarda dolaşacak, şelalenin yanında duracak ve arkadaşımın annesiyle, kardeşiyle sohbet edecektim. Hiç gitmediğim bu şehrin kendine, öyküsüne, kahvesine ihtiyacım vardı. Asi nehrinin ters doğrultuda  akıyor olması beni heyecanlandırmıştı.  Asi nehrine baktıkça kendime önemli bir söz daha verdim. İnsanın içinde Asi nehri gibi akan bir nehir olsa hiç fena olmazdı. Bütün yorgunluğumun akıp gittiğini ve  ferahladığımı hissettim.

Asi bir kaplumbağa ile aynı gün karşılaştım.

Konuşkan, meraklı çocuklar gibi insanlara sorular sorma isteğim hiç bitmedi.

Bu şehirde bütün meselelerin çözümsüzlüğünün tadını çıkarmamı gereken bir bilge ile karşılaşmıştım sanki ve  yaşadığım şehre döndüğümde bambaşka bir insandım. Arkadaşım beni yeni bir insan olmaya davet etmişti adeta.

Gözlerimle buluşan bir yabancının gözleri hep Asi nehri ile karşılaşacak diye düşünüyorum. 

Üstelik

Yüzümde hüznün elleri

Yaşamımda çılgın renkler vardı

Bir gece yarısı

Yerlere düştü yıldızlar

Kurtardın onları

Bir bir

Üşenmedin

Yorulmadın

İstekliydin üstelik

Üstelik boğazımız düğüm düğüm

Yine anladın o bakışımı

Yine sevdim anlamanı

Üstelik şarkılar vardı beraber dinlediğimiz

Bilinmezliğin içinde

Korkusuzca yürüyordun

Ne güzel yürüyordun

Üstelik hayat zordu

Her an kederle yaralanabilirdin

Her an kederle yaralanabilirdim

Üstelik bizi hayata bağlayan her şey 

Usulca saklanıyordu 

Yine halsiz kalmıştım

Sen o cümleyi kur

Bana en çok sensizlik dokunur

Sen o cümleyi kur

Gözlerime bak

Gözlerini kaçır

Yaşıyoruz 

Üstelik sen hep çalışıyorsun 

Dua ediyorum

Çalışıyorum

Yazıyorum

Bana en çok sensizlik dokunuyor

Gözlerime bak

Bakışımı anla

Sevinirim o zaman

Üstelik sevinç nasıl yakışır

Nerede bir şiir okusam

Aklım sende kalır

Üstelik delilik hiç de kötü değil

Sevgili Sartre

Hiç pişman değilim

Sevgili Sartre

İnsan hesaplarından pişman olur genelde

Ben içimden geldiğince yaşadım

Yüreğimi dinledim

Açıldım

Açıldım 

Hiç pişman değilim

Sevgili Sartre

Sözcüklerin bunca kullanılmış olmasına rağmen

Büyülü olduklarını hep düşündüm

Yanılmadım Sartre

Özgür ve sorumlu olmayı sevdim

Bu nedenle yeri geldi acı çektim

Yaşadım sevgili Sartre

Yaşamım senin kitaplarınla anlam kazandı

Özgürlüğe doğru her gün

en zor olanı içimize ördüğümüz duvarlardır demişti şair

İçime ördüğüm duvarlara başımı vura vura

Başımdan büyük işlere kalkıştım ama pişman değilim hiç

sevgili Sartre

Yaşadım diye ne zaman karar verir insan

Ölüp ölüp dirildiğinde mi

Yaşadım ben 

Ne zaman karar verdim bilmiyorum

Ölüp ölüp dirilmeye hazır olmalı insan

Uzakta durmamalı

Dalabildiğine dalmalı gözlere, düşünceye, denize

Ölüm gelse ne yazar

Silse bütün yaşayacaklarımı

Ne çıkar

Yaşadım ben

Daldım daha açıkçası

Daldım dalabildiğine

Bir yaşamım oldu ki

Övgüye değer değil biliyorum

Yine de benim o 

Hiç pişman değilim

yasemin şenyurt

yasemin girdabı

kapıldım gidiyorum

düşlerimle

düşünün ardına düşmeyen

benden değil

bu girdaba 

düşleri anlamadan girilmez

diyeceğim şu ki

bir girdaptan bir girdaba

gidiyorum gündüz gece

çalınsa kapım

açılsa pencerem

bil ki 

bir girdabın içi gibi

gözlerim farklı değil

yasemin şenyurt