Sanatın Anlamı/ Yasemin Şenyurt

12 Ocak 2017 Perşembe

Sisli Bir Ev




Nostalji'yi izledim bu akşam. Ev neresidir, nereye dönmek ister insan? Döndüğü yer ile olmak istediği yer aynı mıdır? Belki de ev kendini beklediğin yerdir.

Görme isteğinizi yitirdikçe, aklınız ve kalbiniz sis altındayken kendinize dönebilir misiniz? Kendini sis içinde gördüğünde ne hisseder insan?

Kendilik dediğimiz şey sisli bir ev olabilir mi?

Eve dönmek için kaç türlü yol olursa olsun insan dönemiyorsa ve yolculukta bir deli ile tanışmışsa, ona yakın olmak istemişse, onunla konuşmak istemişse ve bunun için yeni bir yolculuğa çıkmışsa özgür müdür?

Dünyaya dair düşünürken kendinizi ve ailenizi kurtarmanın bencillik olduğu hiç aklınıza geldi mi? Bu düşüncenin peşinden gittiniz mi?

Aşkın, barışın olduğu ve yoksulluk ile sömürünün olmadığı bir dünyanın peşinden giderken eve dönememe ihtimalinizi düşündünüz mü?

Bu ihtimali sevdiniz mi?


Biri size mutlu musun diye soruyor mu?

Siz onu nasıl cevaplıyorsunuz?

Bir cümleye bilir misin diye başladığınızda aklınızda hep şu cümle yankılansın mı:

"Duygular, dile getirilmeyen duygular, unutulmazdır."

Yasemin Şenyurt
11.01.2017

9 Ocak 2017 Pazartesi

Gizemli Bir Maske Kitabı Hakkında




hiçim ben
asla bir şey olamayacağım
bir şey olmayı isteyemem
Gene de, benim içimde dünyanın bütün düşleri.

Pessoa

Hayır, inanmıyorum kendime
Her tımarhanede kendinden emin o kadar çok deli var ki!
Hiçbir şeyden emin olmayan ben, onlardan daha  çok ya da daha az haklı mıyım?
Hayır, kendimden bile emin değilim.

Pessoa

Kant'ın yazmadığı nice felsefeleri düşündüm gizlice.
Ben bir tavan arası insanıyım, belki de hep öyle kalacağım,
Orada yaşamasam bile;

Pessoa



Bu adam niye böyle yazıyor? Kendimi anladığım bir cehennem sanki onun yazdıkları... Kendimi anlamam için çok çeşitli yollar vardı ama ben çıkmaz bir yola girdim ve bundan hiç pişman olmadım. Bu yolda olduğu gibi, uykusuz gecelerde olduğu gibi oldukça yakın durdum çocukluğuma, çocukluğumdaki kedilerime, en çok Sıpa'ya...Bir derdin oluyor ve sen ondan sonra o dertle yoğruluyorsun. Yoğrulduğun o derdin rengi, hacmi, biçimi seni sen yapıyor ama sen sen olduktan sonra da değişiyorsun ve sen değişirken şaşkın, sakar, huysuz olsan da içinde ufacık mavi bir nokta sımsıcak duruyor, aynı kalıyor. O aynı kalan sıcak ve mavi noktanın kalemini harekete geçirdiği doğru. Bitmeyen, tükenmeyen, azalmayan bir şey var hayatında. Hayatındaki o şey sen Pessoa'yı okudukça sevinç çığlıkları atıyor. Dil ve anlam üzerine kafa yorarken yaşadığın bu karşılaşma kolayca verilmiş bütün kararları iade ediyor ve kendisine karşı koyamadığın, nasıl meydan okuyacağını da bilemediğin bir büyük kararsızlık yaşatıyor. Bu kararsızlığın içinde debelenmezsen, bocalamazsan, çıldırmazsan sen olamazsın diyor. Çattık işte! Hücum edebileceğin, arkanı dönüp gidebileceğin bir kararsızlık değil bu. Yönünü belirlemen, bu kararsızlığı doğru dürüst yaşamayı bilmene bağlı. Bir karara varmak için sözlük anlamlarına baktığın her sözcük seni yanıltacak. Daha başka bir dil ve daha derinleşen anlamlar var bu kararsızlıkta. Kendime Sıpa diyerek durumun yoğunluğunu, olayın karışıklığını bir nebze olsun azaltamadığımı bilsem de türlü türlü şeyler deneyerek bu kararsızlıkta dengemi korumaya çabalıyorum. Dengemi yitirme korkusundan uzaklaşmazsam sözlüklere dönerim. Oysa yapmam gereken bu değil.

 Kurguluyorum, kurguluyorum ve içimde kendisine ulaşamamış insanların pişmanlıkları birikmiş de ben onları anlatmak zorundaymışım gibi bir his. Bu hisle başa çıkmanın yolunu biliyorum. Yazacağım,okuyacağım, yazacağım ve bu döngüye kimse kısır döngü diyemeyecek. Deseler de ben buna pek aldırmayacağım. Kurgularken bütün kokuları daha çok duyacak, görüntülerin akışına teslim olacağım ve pişmanlıkları birikenler için sürprizler hazırlayacağım. Dengesini kaybetmiş olanlar da  söylenememiş olanlardan pişmanlık duyanlar da sürprizleri sevecekler.  Sürpriz hazırlamaktan yorulduğumda Pessoa okuyacağım, sarsılarak, utanarak, ağlayarak. Pessoa okuyacağım ve onun yazdıklarının kafamdaki saçları kazıyan bir ustura kadar güçlü olduğunu hep duyacağım. Duymak, koklamak, tatmak, hissetmek... Bir şey daha vardı. Görmeyi unuttum. Görmeyi unutmuş olduğumu kendime itiraf etmeliyim. Dolambaçlı bir şekilde anlattığımız her şeyi ufak sessizlikler yutsun istedim şimdi. Öyle çok istedim ki... Yoğrulduğum o dert ve yaşadığım o kararsızlık bana  bir şekilde yaklaşıyor.   Sokaktakiler beni görünce bağırıyor: Sözlüğe bak! Oysa yapmam gereken bu değil. 

 Bu adam/kadın/çocuk yazmış işte! Bir sözcüğün sizi öldürme ihtimalini sevememiş olacak ki her cümlede yaşamanıza razı olmuş. Her cümle ile nefes nefese kalmanızı ve baştan ayağa titremenizi istemiş. Dayanıklıyım ben diyordum, burnum havalarda geziyordum ki beni hallaç pamuğu gibi bir o tarafa bir bu tarafa atmaya başladı. Kurudu yapraklarım, döküldü çiçeklerim, gövdem dayanamaz oldu bu yaşama… O kadar arafta kalmıştım ki sonunda araf olup çıkmıştım insan içine. Şimdi saymayı unutmuş olacağım. Şimdi günün kaç saat sürdüğünü sorsalar bilemeyeceğim. Şimdi diye bir şey yok ve hiç olmadı deseler, inanacağım. Gövdemi yakıp kavuran her ne ise onu bağışlıyorum. Ruhum gıdıklanıyor, kahkahalarımda en ufak suçluluğa yer yok... Kendimi bağışlıyorum ve bu bağışlama esnasında bağışlamanın mümkün olmasına inanamıyorum. Bütün suçum yaşamaktı, keskin virajları dönerken de, kaygan zeminde ilerlerken de bir şarkıyı tüm içtenliğimle söylemekti. Düşmemek, çarpmamak, kaza yapmamak için de değil…Hiç değil! Sözlükler masamda duruyor, gövdeme yakın fakat ruhumdan uzakta bir yerde tozlanıyorlar. Nedir ki günün ve gecenin eşitliği? Gece ve gün denilen bu zaman dilimleri nasıl eşit olur ki? Bunun yalan olduğunu söyle Pessoa ve kendimi bağışlayabileceğimi anlat. Beni benimle teselli ettiğinden olacak dünyanın bütün şiirlerinden daha güzel senin şiirlerin. Okumayı öğrendiğimden bu yana bilmediğim bir sözcük için sözlük karıştırmamı söyledi bütün bilenler. Oysa yapmam gereken bu değil!  Kışa girerken zihnimi beyaz bir kağıt gibi hissediyorum, yırtılmaya hazır ama kendisini yırtacak olanın bir şair olması onu sevindiriyor.  Yüreğim öyle özgür çarpıyor ki onun bir at olduğuna inanacağım. Kolay kolay inandıklarımı, bir seferde cevapladıklarımı, anlamadan duyduklarımı geri vereceğim. Bana derdimi, kararsızlığımı, hayatla cebelleşmeyi sevdiren bütün sözcükler ve bağlaçlar Pessoa’ya saygı duyuyor, biliyorum. Biliyorum bilmesine ama benim saygım, sevgim, hayranlığım hep böyle çekinecek mi? Bir kağıt helva uzatır mısın? Kağıt gemi mi demiştim? Kahretsin, unuttum, unutuyorum, unutacağım bütün anlamlı rüyalarımı. Kağıt helva demek isterken kağıt gemi demiş olabilirim. Pessoa güler, güler, güler, anlardı sonunda. Sözlüğe bakmazdı o da. Güler ve anlardı.

Kuru kuru öksürürken çilek kokan şurubun boğazımdan içime yayılması gibi onu okumak!
Yasemin Şenyurt

Gidip Gidip Geliyoruz




aklımın haylaz şarkıları, yüreğimin mırıldaması, gürüldemesi ile gidip gidip geliyoruz işte...

bir anlamdan başka bir anlama

derinlerden yüzeye ve tekrar derinlere

ve tekrar düşlere

şapkalı gülüşlere

içimizden gelen çiziklere

dışımızda kopan fırtınalara 

gidip gidip gelirken unuttuklarımız

hep bir uçuruma yazgılı kendimiz

unutmak mı

hiç mümkün değil

kaç numara yaparsak yapalım bize

gidip gidip

bir ağacın karmaşasından

başka bir sadeliğe

hiç de düz değil

yazarken bile

yaşarken hiç değil

gidip utancıma
 
yeniden baktım

uyanmıştı

gidip öfkeme baktım

nefes almayı öğreniyordu

gidip sevgime baktım

benim olmayan tek şeydi o

derin

ve 

özgür


yasemin şenyurt

1 Ocak 2017 Pazar

Ankara




Ankara'ya geleli yirmi yıl oldu bu sene ve bu şehir bana denizi gönüllerde bulmayı öğretti, gökyüzünü öğretti, felsefe kitaplarını sevdirdi, yazdıklarımı değiştirdi. Fotoğraf çekmek için, boyaları büsbütün duyarak resim yapmak için, şarkı söylemek, dans etmek ve paylaşmak için bana şans verip durdu Ankara. Ankara'da kaybolmak da, kendini bulmak da,  kendini geliştirmek, hayatını zenginleştirmek de güzeldir.  Dostlukların ve aşkın şehridir Ankara benim için. İyi ki teyzem ve eniştem burada yaşadılar ve ben iyi ki üniversite için bu şehre geldim. İlk geldiğim günlerde kabus gibi gelen bu şehir şimdi anılarla, anlamlarla yüklüdür.  İki üç günlüğüne de buradan ayrılsam burnumun direği sızlıyorsa başkasın işte şehrim...

Yasemin Şenyurt
1 Ocak 2017

Hangi Şiir?



Deklanşöre basmadan önce içinizde o an hangi şair var, hangi şiirini yazıyor bilebilir misiniz? Eğer içinizde Orhan Veli varsa ve Dalgacı Mahmut'u yazıyorsa ve siz o an yeryüzünü çekiyorsanız gökyüzü sizi şımartmış olabilir. Eğer içinizde Edip Cansever varsa ve Yerçekimli Karanfil'i yazıyorsa ve siz sürekli düşüncelere dalıp deklanşöre basamıyorsanız bunun tadı da başkadır...Deklanşöre basılır basılmaz içinizde bir çocuk takla atıyorsa, şarkılar söylüyorsa, kahkahalar atıyorsa o fotoğrafta sizin bile bilemediğiniz şeyler olmuştur. Sizin belirlediğinizi düşündüklerinize bakın, iyice bakın, orada bilemediğiniz şeyler de olur çünkü yaşam söz konusudur...


Yasemin Şenyurt- 1 Ocak 2017

29 Aralık 2016 Perşembe

beklemeyin beklemeyin



bilinmezliğin dilinden kimse anlamadığı için bu yalnızlık
bu soğuk
bu girdap

biraz daha şarap
biraz daha gecenin kokusu

öpüşen çiftler var

kör kütük sarhoşlar

ayakta uyuyanlar

eğer bir şeyler olabilseydi
olmuş da olabilir
olduğuna tanık yoktur belki

bu bütün insanların aklının almayacağı bir şey
yalnızlık

kırarak gökyüzünü
yağmurdan inmesini beklediğimiz ne vardı

kırıştırarak yüzümü komik oluyorum
beklediğim şey yok

ne hayattan ne ölümden
beklediğim şey yok

gecenin kokusunu duyuyorum
yerde inanılmaz bir su birikintisi
fotoğrafını çeksek
inanılmaz alkış kopar
gecenin kokusunu duyuyorum
o su birikintisine sıçrayıp duruyorum

beklediğim şey yok
ne insanlardan ne doğadan
kırıştırarak yüzümü
komik oluyorum

palyaço olmaya hiç bu kadar yakın olmamıştım

öpüşen bir çifte çarpıyorum bisikletimle

beklemiyorum
beklemiyorum
beklemiyorum

ne ölüm
ne yaşam
ne de bir işaret

şu ders kitapları hep hatalı
ben yazacaktım ki onları
masala benzeyeceklerdi
ben yazacaktım ki
kimse bir şey beklemeyecekti

palyaçolara selam verin diyecektim
ders bir
şiir okuyun diyecektim
ikinci ünite

beklemeyin çiçekleri
bir cümle kurabilin yine de çiçekli
çiçekleri bir uzaylı yerken diye başlayın yazmaya
beklemeyin 
ne bir tabak yemek
ne bir vitamin
yürüyün denizleri
alnınızda duyarak ateşi
korkmayın öpüşen çiftlerden
kazayla veya bilerek çarpmayın onlara
dikkat edin çarpmayın sakın

beklemeyin ambulansı
beklemeyin itfaiyeyi
ders kitapları hep hatalı
çevirin sayfayı
siz 

beklemeyin 
beklemeyin
beklemeyin

çevirin sayfayı

yasemin şenyurt

25 Aralık 2016 Pazar

Kuğunun Söylediği


Yasemin Şenyurt'un çektiği fotoğraflara ve videolara ulaşabileceğiniz facebook adresi:


Düşlediğim Kadraj

Yasemin Şenyurt'un mail adresi: yaseminsenyurt@gmail.com

24 Aralık 2016 Cumartesi

sende yeni bir şiire dönüşüyor hayat






Sesime tarçın yakışıyor
Denize bakarken de keyifli bir ıslık 
Saçlarımı açıyor


Sende yeni bir şiire dönüşüyor hayat

Sesime tarçın yakışıyor
Eksi beş derecede misafir gelmiş olamaz
Kapının çalmasına aldırma gönül
Belki bir uzak yerdedir misafirler

Sende yeni bir şiire dönüşüyor hayat

Sesimde tarçın akıyor
Tutun koluma gidelim 
Bizde deniz ne arar
Bol bol kar var

Üşümek mümkün
Donmak mümkün
Beklemek de mümkün
İyi günleri ve şarkılar söyleyen çocukları

Sende yeni bir şiire dönüşüyor hayat

Bizde deniz ne arar
Bereket ki 
Deniz saydıklarımız var

Sesimde akan tarçınla diz çöküyorum
Aramak mümkün


Sende yeni bir şiire dönüşüyor hayat
Ben bunu çok seviyorum
Şimdi gitmezsem ölürüm şuracıkta
Yaşamak çok gösterişli bir iş
Seviyorum da sayılmaz
Yine de bir ödünç sigara ver
Eve gideyim
Biraz şarkı dinlerim

Sende yeni bir şiire dönüşüyor hayat
Ben bunu çok seviyorum
Sesimde akan tarçınla bir şarkıya eşlik etmek isterim
Yaşamak çok gösterişli bir iş
Seviyorum da sayılmaz
Yine de bir sigara ver
Ödünç ya da değil
Gideyim

Yasemin Şenyurt

Görkemli Sessizlik



Neden bu kitabı yazdınız diye sükunetle sordum. O bana T. Bernhard'dan bir alıntı ile cevap verdi: 



Ama şartlar hiçbir zaman kısa zamanda oluşmadı, diyor Oehler, her zaman ve her durumda şartlar uzun süren bir sürecin sonucudur.

Thomas Bernhard

Uzun sürebilecek bir sessizlik başlamıştı aramızda. Hava buz gibiydi. Havadan sudan konuşmaktansa böyle görkemli bir sessizlikte buluşmuştuk. Böyle bir havada, bu kadar kötü bir zamanda görkemli bir sessizlikte sözcüklerin peşimizde olduğunu söyledim. "Korkma" dedi ve elindeki kitaptan altı çizili cümleleri okumamı istedi:

Biz her zaman her şeyi en yakın yerde ararız, yanılgı bu. Her şeyi en yakın yerde aramasaydık, diyor Oehler, her şeyi en yakın yerde aramak beceriksizlikten başka bir şeyi kanıtlamaz.

Thomas Bernhard

Peki yaratıcı bellek mümkün mü diye soracaktım ki "şurayı da oku" dedi ve sorumu unutup dediği yerleri üç kez belki de dört belki de yetmiş kez okudum: 

İnsan her durumda daima her şeye geri dönebilmeli, diyor Oehler, bu en derin ve böylece şimdiye kadar saptanmamış ve algılanmamış geçmişe dönmek olsa da.

Thomas Bernhard

Yürüyebilseydik sanırım bütün ağaçları incelerdik sizinle. Kök, gövde ve dalları olması bakımından değil de "Rahatı Kaçan Ağaç" ile ilgileri bakımından diye düşünüyordum. Kitap masanın üzerinde duruyordu, hem de nasıl görkemli bir duruş... Kitabı rastgele açıp okudum ve ona tam da şurasını okur musunuz diye sordum:

Yürüdüğümüz sırada gözlemlediği şeyi anlıyormuş ve bu nedenle hiç gözlemlemiyormuş, çünkü insan (bütünüyle) anladığı şeyi gözlemleyemezmiş.

Thomas Bernhard

Kitaba ikimiz birden bakıyorduk ve şu paragrafla karşılaştık.


Sabahları neden erken kalkıyorum?sorusu kesinlikle ölümcül olabilir (olmak zorundadır), gerçekten sorulduğu biçiminde sorulursa ve sonu getirildiğinde ya da sonuna getirilmek zorunda kalındığında. Akşamları neden yatıyorum? sorusu, neden yemek yiyorum sorusu? Neden giyiniyorum? sorusu, beni bir insanla neden her şey bağlıyor (ya da çok şey ya da az şey) başkalarıyla hiçbir şey? soruları sonuna kadar götürüldüğünde bir soru soran ve onun sonunu getiren kişi de, ki sorunun sonunu getirir ya da sonunu getirmek zorundadır ve getirir, o zaman soru yanıtlanmıştır, kesinlikle yanıtlanmıştır anlamına gelir, soruyu soran artık varolmaz.



Thomas Benhard


 Bu paragrafla karşılaşmış olan biz ölümcül bir kazadan sağ kurtulmuş iki şaşkın, iki sağ, iki yetişkin aynı anda aynı sesleri duyuyorduk ve bizden başka bu sesleri kimsenin duymadığından emindik. Kanıtlayabilmek, açıklayabilmek hatta konuşabilmek gibi bütün yüklerinden kurtulmuş biz şimdi kitabı okumaya başka bir biçimde devam edeceğiz. 

Yasemin Şenyurt

17 Aralık 2016 Cumartesi

13 Aralık 2016 Salı

Boyalı Kuş Hakkında



"Geniş buzun ortasında yapayalnızdım. Kızgın rüzgar beni itmeye devam ediyordu. Beyaz, pamuklu, kenarları kara bulutlar bana yolculuğumda yoldaşlık ediyorlardı. Sağanaklarda delice danseden, boyuna uçuşmaktan sarhoş olan sığırcık kuşları gibi özgür, yapayalnızdım. Rüzgarın gücüne güveniyor, yelkenimi geriyordum. Bu bölgedeki insanların rüzgara neden bir düşman gözüyle baktığını, o gelince pencerelerini niçin kapadıklarını anlayamıyordum doğrusu."

Jerzy Kosinski

Boyalı Kuş'u okumaya devam ediyorum. İnsanların kötülüğe nasıl yenik düştüklerinin ve nasıl acımasız olduklarının bir çocuğun gözünden anlatımı o denli sarsıyor ki benliğimi... Sarsılıyorum ve bu kitabı okumak yıkıcı bir deneyim olduğu kadar kendime, insanlara dair bakışımı değiştiren yaratıcı bir deneyim oluyor. Kitabın yıktığı yer önce boş ve soğuk kalıyor. Daha sonra çocuğun yaşadığı bütün kötülükler karşısında yaşama tutunma mücadelesi göz kırpıyor. Yıkılan yer  karanlık, boş ve soğuk. Mezar sanki... Mezar zannettiğim yerde yaşamın tekrar canlanması çocuğun yolculuğu ile mümkün. Ölmekten beter olmanın ne demek olduğunu bu kitabı okuyana kadar anlamamışım diye düşünüyorum.  Sevginin ve iyiliğin cılızlaştığı, kötülüğün herkesin içinde büyüdüğü yerlerde bir çocuk yolculuğuna devam eder ve size "devam et" derse bu okuma deneyimi o mezarın yerine canlılığı, sevgiyi, umudu, özgürlüğü yerleştirirse "bütün dünyaların içinde mümkün olan en iyi dünyanın bu dünya olduğunu" iddia eden filozofa hesap sormak gelir içinizden. Daha neler neler gelir içinize, aklınıza, yüreğinize... 

yasemin şenyurt
2016-Ankara

10 Aralık 2016 Cumartesi

Dünya ve Pessoa




Sanki bir şeyi anlatmak için/üzere
kurulmuş bir cümleye
italik hıçkırmış
sanki yorgun battaniyenin kaçmış sıcaklığına
dökülmüş şarap
Sanki titreyen gözün içindeki çapağa
sızmış şefkat
Bu böyle anlatılmaz dercesine
Kaç takla atsam boş
Kaç kere bir bir
Saçlarımı kazıtmak için bahaneler üretmektir
(bir müddet)
Bahaneler Üretme Atölyesi'nde
unutulmuş ve kemirilmiş bir kitap kapağı
kapaktan görünen dünya ve Pessoa

Yasemin Şenyurt

9 Aralık 2016 Cuma

İçten Gelen



İçinden gelecek içinden
bir buz parçasından kaymak
sümbül aramak çekmecelerde
nergis kokmak içinden
gelecek içinden 

en güçlü olsan da 
ağlayabileceksin nar 
en güçlü olduğunda
ağlayabileceksin

uyumsuzluğuma düşen kahkül
bir cümlem bile yok

içinden gelecek
rüyayı öpüp başına koymak
gelecek içinden içinden
yağmura sarılmak
toprağa dalmak

misafir olacaksın misal
içinden gelecek miyavlamak
kış dokunmayacak
üşümeye koşacaksın
düşeceksin de
içinden gelecek 

gözlerimi tutar mısın
kaşla göz arası hiç olmaya bayılıyorlar

içimizden gelen şairler konuşsun bütün gece
gece diye bir kırık nazar boncuğum var
gece diye bir reçel kavanozum var
gece diye bir turuncu defterim 

anlatmaya bayılıyorum ama 
gözlerimi tut bir müddet
bir müddet
bütün  sümbüller nergis olsun 

içinden gelecek
içinden 
ondan geriye sayamamak
içinden gelecek
onda kalmak

Yasemin Şenyurt